Wat is een stok, en wanneer stokt iets?
Een stok is een lang, dun stuk hout om te lopen, te slaan of te steunen. Als werkwoord betekent stokken even vastlopen of ophouden.
Een stok is eenvoudig, maar het woord heeft veel figuurlijke gebruiksmogelijkheden. Wie een stok achter de deur heeft, heeft een dreigmiddel achter de hand waar hij liever geen gebruik van maakt. Een stok is meestal van hout, net als een tak die is afgebroken.
- Lang dun stuk hout. *Hij liep met een stok.*
- Hulpmiddel in een sport. *De hockeystok lag in de gang.*
- Dreigmiddel of straf. *Een stok achter de deur werkt vaak.*
- Vastlopen of haperen (werkwoord). *Het gesprek stokte.*
Vormen van stok en stokken
| Kenmerk | Vorm | Toelichting |
|---|---|---|
| Lidwoord | de stok | De-woord. |
| Meervoud | stokken | Klinker kort, dus k verdubbelt. |
| Verkleinwoord | stokje | Ook de naam van een dun broodje: stokbrood. |
| Werkwoord | stokken, stokte, gestokt | Hulpwerkwoord hebben of zijn: het gesprek is gestokt. |
| Samenstellingen | stokoud, stokstijf | Versterkend voorvoegsel. |
Stok in zinnen
- Ze liep op een stok door het bos.Letterlijk gebruik.
- Mijn stem stokte van emotie.Werkwoord in de verleden tijd.
- Hij was stokoud geworden.Stok- als versterking, informeel en levendig.
Uitdrukkingen
- Een stok achter de deur hebben — een dwangmiddel achter de hand houden.
- Stokken in de wielen steken — iemand dwarsbomen.
- Een stokpaardje hebben — een favoriet onderwerp waar je steeds over begint.
- Wie een hond wil slaan, vindt licht een stok — wie ruzie zoekt, vindt altijd een reden.
Het woord is verwant aan het Duitse *Stock* en het Engelse *stick*. Een bijzondere vorm is de staf, die meestal een stok met een gezagsfunctie is.
Heet het stokken of stoken?
Allebei bestaan, maar ze betekenen iets anders: stokken is haperen, stoken is een vuur aanleggen.
Is stokoud officieel?
Ja, het staat in de woordenlijst en betekent heel erg oud.