Ezel: lastdier, schildersezel en ezelsbruggetje
Een ezel is een grijs of bruin lastdier met lange oren, verwant aan het paard. Het woord duidt ook een houten standaard voor een schilderij aan.
De ezel is een bescheiden lastdier dat al duizenden jaren door mensen wordt gebruikt. Het woord ezelsbruggetje komt van het Latijnse pons asinorum, de ‘brug der ezels’, een eerste stelling uit de meetkunde die voor leerlingen een struikelblok vormde. Zo is de ezel ook een symbool van koppigheid en domheid geworden, hoewel ezels in werkelijkheid voorzichtige, leergierige dieren zijn die niet snel iets doen waar ze zich onveilig bij voelen. Het paard is een familielid, het dier zelf is al eeuwen bekend.
- Het dier. *Een ezel draagt de lading.*
- Standaard voor een schilderij. *De schildersezel.*
- Scheldwoord. *Wat ben jij een ezel!*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de ezel | De ezel balkt. |
| Meervoud | ezels | Twee ezels. |
| Verkleinwoord | ezeltje | Een ezeltje. |
| Samenstelling | ezelsoor | Het boek heeft ezelsoren. |
Ezel in een zin
- De ezel droeg de pakken de berg op.Letterlijk.
- Zij zette het doek op de ezel.Betekenis: schildersezel.
- Je moet geen ezel zijn.Informeel; ‘ezel’ als lichte belediging.
Ezel in samenstellingen en uitdrukkingen
- Ezelsbruggetje is een geheugensteun om iets te onthouden.
- Ezelsoor is een omgeslagen hoekje van een bladzijde.
- Een ezel stoot zich geen tweemaal aan dezelfde steen betekent dat een verstandig mens van fouten leert.
- Ezelsrit is een rit op een ezel, bijvoorbeeld voor toeristen in bergdorpen.
Waar komt ezelsbruggetje vandaan?
Uit het Latijn: *pons asinorum*, een bekende eerste opgave in de meetkunde die voor leerlingen moeilijk was.
Is ezel een scheldwoord?
Soms, maar vrij mild: het betekent dat iemand iets doms deed.