Zweer of zweren? Een pijnlijke plek en een lastig homoniem
Een zweer is een open of etterende plek op de huid of in een orgaan, zoals een maagzweer. Het woord valt samen met een vorm van het werkwoord zweren.
Een zweer is een plek waar de huid of het slijmvlies is aangetast en een open wond of etterend gezwel is ontstaan. Het woord is een voorbeeld van een homoniem: ik zweer kan zowel 'ik heb een zweer' als 'ik leg een eed af' betekenen, al gaat het dan om een ander woord. De context maakt meestal duidelijk welke betekenis bedoeld wordt.
- Open wond of etterplek. *Een zweer aan zijn been.*
- Aantasting van het slijmvlies. *Een zweer in de maag of twaalfvingerige darm.*
- Figuurlijk: voortdurende bron van ergernis. *De zweer van de wanorde.*
Vormen
| Vorm | Voorbeeld | Opmerking |
|---|---|---|
| de zweer | een zweer op de huid | de-woord |
| de zweren | meerdere zweren | meervoud op -en |
| het zweertje | een zweertje in de mond | verkleinwoord |
| maagzweer | zij heeft een maagzweer | samenstelling |
| zweren | ze zweren de eed | werkwoord, ander woord |
Zweer in de praktijk
- De arts behandelt de zweer met een zalf.Neutraal en medisch; ook geschikt voor formele teksten.
- Hij kreeg een maagzweer van de stress.Een bekend woord uit de alledaagse gezondheidszorg.
- Dit probleem is een zweer in het bestuur.Figuurlijk gebruik, wat literair klinkt.
Maagzweren en bacteriën
Lang dachten artsen dat maagzweren door stress en pittig eten ontstonden. In de jaren tachtig toonden Barry Marshall en Robin Warren aan dat vaak een bacterie, *Helicobacter pylori*, de oorzaak is; daarvoor kregen zij in 2005 de Nobelprijs. Een zweer heeft dus meestal niets met je karakter te maken. Vergelijk het met een wond die niet goed geneest.
Is zweer hetzelfde als zweren?
Nee. De zweer is een zelfstandig naamwoord; zweren is een werkwoord met eigen vormen, zoals zwoer en gezworen.
Is het woord zweer vooral Nederlands of ook Vlaams?
Het is gewoon Standaardnederlands en wordt in Nederland en Vlaanderen op dezelfde manier gebruikt.