Boei: drijvend baken en klem om de polsen, twee woorden in één
Een boei is een drijvend merkteken op het water. Het meervoud boeien kan ook handboeien betekenen, en het werkwoord boeien betekent fascineren.
Boei is een woord met een dubbele loopbaan: een drijvend baken op zee of rivier, en een metalen ring om handen en voeten. Het werkwoord *boeien* maakt het drie: iets dat je aandacht vasthoudt, ‘boeit’ je letterlijk. Een goed boek of een spannend verhaal houdt je dus stevig vast.
- Drijvend merkteken. *De boei markeert de vaargeul.*
- Ketting of handboei. *De politie sloeg hem in de boeien.*
- Reddingsboei. *Gooi hem de boei toe!*
- Werkwoord boeien: fascineren. *Dat verhaal boeit me.*
Vormen van het woord
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de boei | De boei dobbert. |
| Meervoud | de boeien | Rode en groene boeien. |
| Werkwoord | boeien | Dat boeit me. |
| Verleden tijd | boeide | Het boeide hem. |
| Voltooid deelwoord | geboeid (hebben) | Ze heeft het publiek geboeid. |
Zo gebruik je het in een zin
- De zeilboot rondde de boei voor de finish.Bij zeilwedstrijden is de boei het keerpunt.
- De verdachte werd in de boeien afgevoerd.Gebruikelijke krantentaal voor ‘geboeid’.
- Het boek boeide mij van begin tot eind.Het werkwoord; vaak in de verleden tijd *boeide*.
Verwante woorden
- *Boeiend*: fascinerend, een gewone lofzang op films en boeken.
- *Geboeid*: aan de handen vastgebonden, of vol aandacht.
- *Boei* in de zin van drijvend baken is verwant met het Engelse *buoy*; volgens sommige woordenboeken gaan beide terug op Latijn *boia*, ‘keten’.
- Een boot legt aan bij een kade, maar een boei is verankerd en ligt vast.
Hoe spreek je boei uit?
Als één lettergreep: *boei* rijmt op *roei* van roeien.
Is boei hetzelfde als boeg?
Nee. Een boei is een drijvend voorwerp, de boeg is de voorkant van een schip.