Blauw: kleur, politie, kou en dronken
Blauw is de kleur van een heldere hemel of diepe zee. Het is ook een informeel woord voor politie, voor dronken zijn of voor een afwijzing.
Blauw is de kleur van de hemel op een heldere dag en van een diepe zee. Een blauwtje lopen betekent afgewezen worden, een blauwe maandag duurt maar even, en blauw bloed hoort bij de adel. Het woord heeft opvallend veel figuurlijke betekenissen.
- Kleur. *Een blauwe jas.*
- Politie, 'het blauw' (informeel). *Het blauw was er snel bij.*
- Dronken (informeel). *Hij stond om middernacht al blauw.*
- Koud of onderkoeld. *Mijn handen zijn blauw van de kou.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Basisvorm | blauw | De lucht is blauw. |
| Verbogen vorm | blauwe | Een blauwe vlinder. |
| Vergrotende trap | blauwer | Haar ogen zijn blauwer. |
| Overtreffende trap | blauwst | Het blauwste water. |
| Zelfstandig | het blauw | Het blauw van de zee. |
Zo gebruik je het
- Ze droeg een blauwe jurk.Neutraal; kleurnaam.
- Hij heeft een blauwtje gelopen bij haar.Informeel: afgewezen worden.
- Ik heb er maar een blauwe maandag gewoond.Uitdrukking: een heel korte tijd.
Uitdrukkingen
- Blauw bloed is adellijk bloed; zo noemen we leden van de adel.
- Een blauwtje lopen is een afwijzing krijgen.
- Zich blauw ergeren is zich buitengewoon ergeren.
- Blauwbekken is staan rillen van de kou.
- Verwant zijn de andere kleurnamen groen en zwart, die ook veel uitdrukkingen kennen.
Waarom is blauw politiejargon?
Omdat het uniform blauw is. In media hoor je het in 'agenten in het blauw'.
Wat is een blauwe maandag?
Een heel korte tijd: *het duurde maar een blauwe maandag*. De herkomst van de uitdrukking is onzeker.