Wat betekent zwart? Kleur, geld en nog veel meer
Zwart is de donkerste kleur, de kleur van het afwezige licht. Ook bedoelen Nederlanders er illegaal of onofficieel mee, zoals in zwart geld en zwartwerk.
Het woord zwart is in de eerste plaats de naam van de donkerste kleur, die je ziet als er vrijwel geen licht wordt teruggekaatst. Zwart is in het Nederlands veel meer dan een kleur: het staat ook voor alles wat buiten het zicht van de overheid blijft. Dat maakt het een kleurwoord met een opvallend bijzonder bijbetekenissenveld.
- Kleur. *Zij droeg een zwarte jas.*
- Illegaal of niet officieel. *Hij werkt zwart en betaalt geen belasting.*
- Somber, hopeloos. *Hij ziet de toekomst zwart in.*
- Zelfstandig naamwoord. *Zwart staat je goed; de zwarte van de stad.*
Vormen
| Vorm | Voorbeeld | Opmerking |
|---|---|---|
| zwart | een zwart paard | onverbogen bij onzijdige woorden met 'een' |
| zwarte | de zwarte kat | verbogen met -e |
| zwarter | zwarter dan roet | vergrotende trap |
| zwartst | het zwartst van allemaal | overtreffende trap |
| zwart | het zwart van de nacht | zelfstandig gebruikt |
Zwart in een zin
- Dat staat zwart op wit in het contract.Vaste uitdrukking: iets is onomstotelijk vastgelegd.
- Zwarte Piet is een vertrouwde figuur geweest in de Sinterklaastraditie.Over deze figuur wordt al jaren gediscussieerd; schrijf er daarom met zorg over.
- Veel ondernemers werken liever niet zwart.Bijwoordelijk gebruik: zwart werken betekent buiten de boeken om werken.
Zwarte uitdrukkingen
- Zwarte lijst: een lijst met ongewenste personen of bedrijven.
- Zwart geld: geld waarover geen belasting is betaald.
- Zwarte markt: illegale handel in schaarse of verboden goederen.
- Zwart zien: pessimistisch zijn, of in de tijd van honger weinig te eten hebben.