Ściana kontra mur: gdzie jedno słowo nie zastąpi drugiego
Ściana to pionowa płaszczyzna ograniczająca pomieszczenie lub budynek albo ogólnie każda pionowa powierzchnia, na przykład skalna.
Ściana to pionowa płaszczyzna, która oddziela pomieszczenia lub zamyka budynek. W polszczyźnie mówi się, że ściany mają uszy, więc lepiej nie zdradzać sekretów na korytarzu. Wnętrze każdego budynku składa się ze ścian, sufitu i podłogi.
- Element pokoju lub budynku. *Pomalowaliśmy ścianę na biało.*
- Pionowa powierzchnia w przyrodzie. *Północna ściana Tatr jest wymagająca dla wspinaczy.*
- Zwarty szereg w przenośni. *Ściana deszczu, ściana ognia.*
- Barierą w komunikacji. *Rozmowa z nim przypomina rozmowę ze ścianą.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | ściana | ściany |
| Dopełniacz | ściany | ścian |
| Celownik | ścianie | ścianom |
| Biernik | ścianę | ściany |
| Narzędnik | ścianą | ścianami |
| Miejscownik | ścianie | ścianach |
Ściana w zdaniu
- Obraz wisi na ścianie nad kanapą.Miejscownik po „na”, stały zapis w opisach wnętrz.
- Stanął pod ścianą i czekał na wezwanie.Zwrot „pod ścianą” bywa też przenośny: w trudnej sytuacji.
- Rozmowa z nim to jak gadanie do ściany.Potoczne porównanie do nieczułego rozmówcy.
Ściana, mur i ścianka
- Ściana to płaszczyzna ograniczająca pomieszczenie, mur to konstrukcja z cegieł lub kamienia, często stojąca samodzielnie: *mur obronny*, *Mur Berliński*.
- Ścianka to mała ściana lub przepierzenie: *ścianka działowa*, *ścianka wspinaczkowa*.
- Przysłowie: *Ściany mają uszy*, czyli ktoś może nas podsłuchiwać. Frazeologizm: *przyprzeć kogoś do muru*, nie do ściany.
- Pochodzenie: prasłowiańskie *stěna*, to samo źródło co czeskie *stěna* i rosyjskie *стена*.
Czy poprawnie mówić „na ścianie” czy „w ścianie”?
Gdy chodzi o powierzchnię, na której coś wisi, używamy „na ścianie”. „W ścianie” pasuje do czegoś wbudowanego, na przykład gniazdka.
Co znaczy „ściana płaczu”?
To nazwa zachowanego fragmentu muru w Jerozolimie, dziś potocznie miejsce pełne lamentu.