Mur: ściana, mur beton i mur milczenia
Mur to ściana z kamieni lub cegieł, a także ogrodzenie albo obwarowanie. W przenośni: przeszkoda, bariera nie do przejścia.
Mur to coś solidniejszego niż zwykła ściana. Mur oddziela, chroni i broni, a kiedy staje się przenośnią, symbolizuje coś, czego nie sposób przekroczyć. Dlatego opowiadamy o murach miejskich, o murze berlińskim i o murze milczenia, który otacza niewygodną sprawę, a nawet o granicy wytyczonej cegłami.
- Ściana z cegieł lub kamienia. *Wokół ogrodu stoi wysoki mur.*
- Obwarowania miasta. *Mury Krakowa chroniły mieszkańców.*
- Przeszkoda, bariera (przenośnie). *Zbudował mur nieufności.*
- Pewna sprawa (potocznie, w wyrażeniu „mur beton”). *Jutro będzie, mur beton.*
Odmiana rzeczownika mur
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | mur | mury |
| Dopełniacz | muru | murów |
| Celownik | murowi | murom |
| Biernik | mur | mury |
| Narzędnik | murem | murami |
| Miejscownik | murze | murach |
Mur w zdaniach
- Przyparty do muru, w końcu powiedział prawdę.Frazeologizm: zmuszony do działania, bez możliwości ucieczki.
- Stali murem za swoim trenerem.„Stać murem” znaczy: bronić, wspierać bez zastrzeżeń.
- To murowany faworyt wyścigu.Przymiotnik „murowany” znaczy w mowie potocznej „pewny”.
Skąd mur i co z nim robić
Słowo pochodzi z dawnej niemczyzny (*mūr*), a ta z łacińskiego *mūrus*. Ten sam łaciński rdzeń kryje się w angielskim słowie *mural*, czyli wielkoformatowym obrazie na ścianie. Mur pojawia się w wielu wyrażeniach: *mur beton* (na pewno), *mur milczenia*, *głową muru nie przebijesz*. Zwróć też uwagę na miejscownik: mówimy „przy murze”, a nie „przy muru”, bo po r pojawia się końcówka -ze, podobnie jak w wyrazie *dwór → na dworze*.
Czy mur i ściana to to samo?
Ściana to ogólna nazwa pionowej przegrody wewnątrz lub na zewnątrz budynku, a mur to solidna konstrukcja z cegieł lub kamieni, często wolno stojąca lub obronna.
Co znaczy „mur beton”?
To potoczne zapewnienie: na pewno, bez dwóch zdań. Używa się go raczej w nieformalnej rozmowie.