Język: narząd w ustach i mowa narodu w jednym słowie
Język to mięsisty narząd w jamie ustnej, a także system znaków, którym się porozumiewamy, na przykład polski czy angielski. Oba znaczenia łączy jedno słowo.
Język ma w polszczyźnie dwa główne znaczenia, od ciała po kulturę. Jednym słowem nazywamy to, czym smakujemy, i to, czym mówimy: zbieżność znana też z łaciny i wielu innych języków. Gdy używasz słów, korzystasz z mowy, a kolejne wyrazy układają się w zdania.
- Narząd w jamie ustnej. *Poparzył sobie język herbatą.*
- System porozumiewania się. *Uczy się języka hiszpańskiego.*
- Sposób mówienia (styl). *Język urzędowy bywa trudny.*
- Dawniej: jeniec schwytany dla informacji. *Zwiadowcy wzięli języka.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | język | języki |
| Dopełniacz | języka | języków |
| Celownik | językowi | językom |
| Biernik | język | języki |
| Narzędnik | językiem | językami |
| Miejscownik | języku | językach |
Przykłady użycia
- Ugryzł się w język i zamilkł.Idiom: zamilkł w ostatniej chwili.
- Mam to na końcu języka.Zwrot o słowie, którego nie możemy sobie przypomnieć.
- Zna cztery języki obce.Po „cztery” stoi mianownik liczby mnogiej: języki.
Idiomy i dawne znaczenie
- Mieć długi język — dużo gadać, zwłaszcza plotkować.
- Trzymać język za zębami — milczeć, nic nie wyjawić.
- Rozwiązać komuś język — sprawić, że zaczyna mówić.
- Ostry język — skłonność do cierpkich, krytycznych uwag; zły język — osoba rozsiewająca plotki.
- Brać języka — dawny wojskowy zwrot: schwytać nieprzyjaciela w celu przesłuchania. Pochodzenie: prasłowiańskie *językъ*.
Wielką czy małą literą: język polski?
Nazwy języków piszemy małą literą: język polski, angielski, hiszpański. Wielka litera pojawia się tylko na początku zdania.
Czy język ciała to metafora?
Tak. Oznacza gesty, mimikę i postawę, które przekazują informacje bez słów.