Autobus: pojazd „dla wszystkich” i jego odmiana
Autobus to duży pojazd drogowy z silnikiem, który przewozi wielu pasażerów po wyznaczonej trasie, najczęściej według rozkładu jazdy.
Autobus to pojazd, którym jedziemy do pracy, szkoły i na wakacje. Druga część słowa pochodzi od łacińskiego „omnibus”, czyli „dla wszystkich”, więc nazwa od początku mówiła o tym, że jedzie każdy. Autobus kursuje po stałej trasie, zatrzymuje się na przystankach i uzupełnia ofertę, jaką daje pociąg.
- Pojazd komunikacji publicznej. *Autobus linii 175 odjeżdża co dziesięć minut.*
- Pojazd turystyczny. *Wycieczka wyruszyła autobusem z centrum.*
- Przenośnie: coś zatłoczonego. *W piątek w sklepie był prawdziwy autobus.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | autobus | autobusy |
| Dopełniacz | autobusu | autobusów |
| Celownik | autobusowi | autobusom |
| Biernik | autobus | autobusy |
| Narzędnik | autobusem | autobusami |
| Miejscownik | autobusie | autobusach |
Autobus w zdaniu
- Spóźniłem się, bo uciekł mi autobus.Potocznie, zwrot frazeologiczny.
- Do szkoły jeżdżę autobusem numer 12.Narzędnik po „jechać”, przy środku transportu.
- W autobusie nie wolno głośno rozmawiać przez telefon.Miejscownik: w autobusie, z alternacją s/si.
Etymologia i pułapki
- Etymologia: greckie *autós* („sam”) i łacińskie *omnibus* („dla wszystkich”) połączono w nazwę pojazdu, który jedzie sam, bez konia; wcześniejsze omnibusy były konne.
- Skrót potoczny: *bus* oznacza zwykle mniejszy pojazd, a *busik* to minibus.
- Przyimki: mówimy *jechać autobusem* (narzędnik) i *w autobusie* (miejscownik), a nie „jechać z autobusem”.
- Pisownia: słowo piszemy łącznie; błędne są „auto bus” i „autobuss”.
Czy autobus to to samo co omnibus?
Pochodzą od tego samego łacińskiego słowa, ale „omnibus” oznaczał dawniej konny wóz osobowy i w polszczyźnie brzmi dziś archaicznie.
Jak brzmi liczba mnoga?
„Autobusy”, a dopełniacz „autobusów”.
Czym różni się autobus od trolejbusu?
Autobus ma własny silnik spalinowy lub elektryczny, a trolejbus czerpie prąd z sieci trakcyjnej nad jezdnią.