Zweet: waarom ruikt het niet en toch stinkt het?
Zweet is de vloeistof die de huid afscheidt om het lichaam af te koelen. Het is zelf vrijwel geurloos; de lucht ontstaat door bacteriën op de huid.
Zweet is het vocht dat de huid afscheidt wanneer het lichaam te warm wordt of wanneer je zenuwachtig bent. Zweet zelf ruikt nauwelijks; de typische lucht ontstaat pas wanneer bacteriën op de huid de stoffen afbreken. Het woord is onzijdig: het zweet, en het werkwoord is zweten.
- Lichaamsvocht. *Het zweet liep over zijn gezicht.*
- Inspanning. *Het kostte bloed, zweet en tranen.*
- Werkwoord (zweten). *Zij zweette tijdens de training.*
Vormen
| Vorm | Voorbeeld | Opmerking |
|---|---|---|
| het zweet | het zweet op zijn voorhoofd | onzijdig |
| zweetdruppel | een zweetdruppel | samenstelling |
| zweten | ik zweet, hij zweet | tegenwoordige tijd |
| zweette | hij zweette erg | verleden tijd |
| gezweet | zij heeft gezweet | voltooid deelwoord met hebben |
Zweet in een zin
- Ik werd badend in het zweet wakker.Veelgebruikte uitdrukking voor een nachtmerrie of koorts.
- Het angstzweet brak hem uit.Een samenstelling die heftige spanning uitdrukt.
- Voor deze prijs heeft ze met bloed, zweet en tranen gewerkt.Bekende frase uit een toespraak van Churchill, in het Nederlands vaak gebruikt.
Een bijbelse oorsprong
De oude uitdrukking *in het zweet uws aanschijns* komt uit de Statenvertaling van de Bijbel, waar God tegen Adam zegt dat hij zijn brood in het zweet zijns aanschijns zal eten. Nog steeds zeggen we dat iemand zijn brood verdient in het zweet des aanschijns, voor zwaar werk. Verwant is water, want zweet bestaat voor het grootste deel daaruit.
Waarom stink je soms van zweet?
Omdat bacteriën op je huid de stoffen in zweet omzetten in geurende verbindingen.
Kun je ook van angst zweten?
Ja, bij stress treedt vaak koud zweet op; dit gebeurt vooral op handpalmen en voetzolen.