Zot: gek, dwaas, of dol op iemand?
Zot betekent dwaas of gek. In Vlaanderen gebruikt men het ook vriendelijk of bewonderend: 'zot zijn van iets' betekent er dol op zijn. Als zelfstandig naamwoord is een zot een nar.
Het woord zot is in Nederland licht verouderd, in Vlaanderen springlevend. Een Vlaming die zegt dat je 'zot' bent, maakt je meestal een compliment: gek, maar op een aanstekelijke manier. In Nederland klinkt het ouderwets en eerder spottend. Verwante woorden zijn dwaas en idioot, al is zot veel vriendelijker.
- Dwaas of gek (bijvoeglijk naamwoord). *Een zotte streek.*
- Dol op iets of iemand (Vlaams). *Hij is zot van haar.*
- Dwaas of nar (zelfstandig naamwoord). *De zot aan het hof.*
Vormen van zot
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Bijvoeglijk naamwoord | zot | Dat is zot. |
| Verbogen vorm | zotte | Een zotte actie. |
| Vergrotende trap | zotter | Zotter dan ooit. |
| Overtreffende trap | zotst | Het zotst van allemaal. |
| Zelfstandig naamwoord | de zot / zotten | De zotten van het carnaval. |
Zot in zinnen
- Ge zijt zot!Vlaams; vriendelijk bedoeld ('je bent gek').
- Ze is zot van paarden.'Zot van' betekent dol op.
- Hij stond bekend als de zot van het dorp.Verouderd en sterk spottend in het Nederlands van Nederland.
Een woord uit het Frans
Het woord zot komt via het Middelnederlands *sot* uit het Oudfrans, waar *sot* 'dwaas' betekent. Dat verklaart waarom het Franse *sot* (dwaas) en het Engelse *sot* (dronkaard) familie zijn. Het Engelse woord kreeg ongewoon genoeg de betekenis van een dronkelap, terwijl het Nederlands bij 'dwaas' bleef. Een *zotskap* was de narrenmuts met belletjes van de hofnar. In Nederland past in de meeste gevallen 'gek' beter.
Is zot een scheldwoord?
Niet echt. In Vlaanderen is het vaak vriendelijk, in Nederland klinkt het ouderwets of licht spottend.
Wat betekent 'zot zijn van'?
Dol zijn op, bijvoorbeeld 'hij is zot van voetbal'. Dit is gewoon Vlaams.