Wraak: waarom 'zoet' de vaste bijvoeging is
Wraak is het kwaad dat je iemand aandoet als vergelding voor het onrecht dat hij of zij jou heeft aangedaan.
Wraak is het kwaad dat je iemand aandoet omdat je zelf kwaad is aangedaan. Het is de oerreflex van oog om oog, tand om tand, en de reden dat er bij verhalen over wraak vaak weinig winnaars overblijven. Veel talen kennen het woord, en in het Nederlands is het vooral bekend van de uitdrukking 'wraak is zoet'.
- Vergelding voor aangedaan onrecht. *Hij zon op wraak.*
- Rechtvaardigheid eisen (verheven). *De wraak is aan God.*
- Revanche in sport of spel. *We willen wraak voor de nederlaag van vorig jaar.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de wraak | De wraak is zoet. |
| Samenstelling | wraakactie | Een geplande wraakactie. |
| Werkwoord | wreken | Hij wreekt zijn broer. |
| Bijvoeglijk | wraakzuchtig | Een wraakzuchtige man. |
| Samenstelling | wraakoefening | Een wraakoefening. |
Voorbeelden uit het dagelijks gebruik
- Ze nam wraak op haar oude werkgever.Literair en nieuwsregister.
- Wraak is zoet, maar ook bitter.Spreekwoord met een twist.
- Het was een wraakroepend onrecht.Ernstig: zo erg dat het om vergelding schreeuwt.
Wraak en wrok, een klein verschil
Wraak is een daad; wrok is een gevoel dat blijft hangen. Wie wrok koestert, kan wraak plannen, maar hoeft dat niet. Het woord wraakroepend komt uit de katholieke traditie: zonden die 'ten hemel schreeuwen om wraak' heetten wraakroepende zonden. Zo is het adjectief bewaard gebleven voor ernstig onrecht. Verwant zijn ook zonde en haat.
Wat betekent 'wraak is zoet'?
Het zegt dat wraak nemen een aangenaam gevoel kan geven, ook al helpt het zelden iemand verder.
Is wraak hetzelfde als gerechtigheid?
Nee. Gerechtigheid is een onpartijdige straf volgens regels; wraak is een persoonlijke vergelding.