Voorman: de man (of vrouw) voorop
Een voorman is iemand die de leiding neemt in een groep of beweging, of die op een werkplek toezicht houdt op een kleine ploeg.
De voorman loopt voorop, letterlijk of figuurlijk. Bij een bouwbedrijf is hij de ploegbaas, in de politiek het bekendste gezicht van een partij. Het woord is dus zowel een functie als een naam voor de gangmaker van een groep.
- Leider van een groep. *De voorman van de oppositie.*
- Ploegbaas op een werkplek. *De voorman gaf de aanwijzingen.*
- Gezichtsbepalend persoon. *Hij was de voorman van de vakbond.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de voorman | De voorman sprak de groep toe. |
| Meervoud | voormannen, voorlieden | De voorlieden kwamen bijeen. |
| Vrouwelijk | voorvrouw | De voorvrouw sprak de menigte toe. |
| Synoniem | aanvoerder | De aanvoerder van het team. |
| Verwant | voorop | Hij loopt voorop. |
Voorbeeldzinnen
- Hij werd benoemd tot voorman van de werkplaats.Neutraal; bij het werk.
- De voorman van de partij hield een toespraak.Politiek; voorman is een niet-officiële titel.
- De voorlieden van de actie vroegen om meer geld.Meervoud op -lieden; in Nederland zeer gangbaar.
Het meervoud: voormannen of voorlieden
Een bijzonderheid van voorman is zijn dubbele meervoud. In veel samenstellingen is -lieden het gewone meervoud, zoals bij *timmerman* en *timmerlieden*. Bij voorman hoor je beide: *voormannen* en *voorlieden*. Voorlieden is wat plechtiger en komt vaker in kranten voor. Een voorman is vaak ook een leider, maar een leider heeft doorgaans formeel gezag, terwijl de voorman dat vooral in de praktijk heeft. Op de werkvloer is de voorman iets lager dan de baas. De vrouwelijke vorm is voorvrouw.
Is voorman hetzelfde als leider?
Bijna, maar niet precies. Een voorman loopt voorop en is het gezicht; een leider kan ook op de achtergrond sturen.
Bestaat er een vrouwelijke vorm?
Ja: voorvrouw. Soms zegt men ook gewoon voorman voor iedereen.