Spreuk, spreekwoord of gezegde: wat is het verschil?
Een spreuk is een korte, krachtige zin met een wijze of grappige les. Ook een toverformule heet een spreuk.
Een spreuk is een korte zin die blijft hangen. Of hij nu op een tegeltje, een muur of in een toverboek staat: een spreuk heeft altijd de bedoeling om iets te zeggen wat de lezer onthoudt. Het woord is verwant aan *spreken*, en dat hoor je: het gaat om een uitgesproken of opgeschreven zin die iets bijzonders heeft.
- Korte wijze of geestige zin. *Boven de deur hing een oude spreuk.*
- Toverformule. *De heks sprak een spreuk uit.*
- Bijbelboek. *Het boek Spreuken staat in het Oude Testament.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de spreuk | de-woord |
| Meervoud | spreuken | met -en |
| Verkleinwoord | spreukje | kort gezegde |
| Samenstelling | toverspreuk | formule in sprookjes |
| Samenstelling | spreukenboek | verzameling spreuken |
Zo gebruik je het
- Op het tegeltje stond een mooie spreuk.Typisch Nederlands huisraad.
- Hij sprak de spreuk uit en alles veranderde.Fantasie en sprookjes.
- Haar lijfspreuk is: gedane zaken nemen geen keer.Persoonlijke levensmotto, ook *lijfspreuk*.
Spreuk, spreekwoord en gezegde
Een *spreuk* is een korte uitspraak van een bekende of anonieme maker. Een *spreekwoord* is een algemeen bekende volkswijsheid. Een gezegde in gewone taal is een vaste uitdrukking, maar in de grammatica betekent het iets heel anders: het deel van de zin dat zegt wat iemand doet. Zie ook het gezegde als grammaticaal begrip. Een kort slagzin heet ook wel een motto, en een toverspreuk heeft met magie te maken.
Wat is het verschil tussen spreuk en spreekwoord?
Een spreuk heeft vaak een bekende of persoonlijke maker, een spreekwoord is volkswijsheid zonder auteur.
Is spreuk ook een toverwoord?
Ja, een toverspreuk is een formule die magie oproept.