Serieus? Een woord tussen ernst en verbazing

Serieus zeg je van wat gemeend is en niet voor de grap bedoeld. Het woord is in jaren van spreektaal verschoven tot een uitroep: serieus? betekent eigenlijk gewoon ben je er zeker van? Het komt via het Frans sérieux uit het Latijn serius, dat ernstig of zwaar betekent.

• Ernstig, gemeend. *Hij kijkt serieus als hij over zijn werk praat.*
• Aanzienlijk, flink. *Er is een serieus probleem met de verwarming.*
• Als bijwoord of uitroep. *Serieus, ik zweer dat het waar is.*

Verbuiging en trappen van vergelijking

Zo gebruik je het in een zin

• Dit is een serieuze aanbieding.Met -e voor de- en meervoudswoorden.
• Serieus? Ik had dat nooit verwacht.Informeel, als reactie.
• Ze studeert serieus voor het examen.Bijwoordelijk: met volle inzet.

Serieus en serious: valse vriend

Het Engelse *serious* lijkt sterk op ons woord en betekent hetzelfde, dus een valkuil is het niet. Lastiger is de uitspraak: serieus klinkt als zee-ri-EUS, niet als in het Engels. Bij de verbuiging gaat de s aan het eind over in een z: *serieuze*, *serieuzer*. Dat patroon zie je ook bij *curieus* en *nerveus*. Het tegenovergestelde van serieus is niet zo eenduidig: grappig, speels of luchtig, afhankelijk van de context. Wie ernst maakt van een kwestie, neemt hem serieus; wie lacht om een grap, doet dat juist niet.