Wat is een schat? Verborgen rijkdom en een lieveling
Een schat is een verzameling kostbaarheden die verborgen of bewaard wordt, of een geliefd persoon. Schat is ook de aanspreekvorm 'schat' voor een partner of kind.
Een schat is iets wat je koestert. Het woord kan een kist vol goud zijn, maar ook de naam die je geeft aan degene van wie je houdt. Beide betekenissen delen de gedachte van waardevol zijn.
- Kostbare verzameling. *De piraten begroeven hun schat op het eiland.*
- Geliefd persoon. *Wat ben je toch een schat!*
- Koosnaam. *Kom hier, schat.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de schat | Een de-woord. |
| Meervoud | schatten | Ook: werkwoord schatten. |
| Verkleinwoord | schatje | Veel gebruikte koosnaam. |
| Samenstelling | schatkist | Kist met schatten; ook staatskas. |
| Samenstelling | schatzoeker | Iemand die naar een schat zoekt. |
Schat in een zin
- In de grot lag een schat verstopt.Verhalend en avontuurlijk.
- Dank je wel, schat.Koosnaam; informeel, vooral tussen partners of tegen kinderen.
- Het museum bewaart de nationale schatten.Figuurlijk: kostbare kunst of erfgoed.
Herkomst en verwarring
Schat is een oud Germaans woord, dat ook in het Duits als *Schatz* voorkomt. Oorspronkelijk betekende het zoiets als 'geld' of 'bezit'. Het werkwoord *schatten* (een waarde bepalen) is verwant. Het Engelse *treasure* is een ander woord uit het Frans en Latijn, dus geen verwant. Een goud- of juweel-schat spreekt tot de verbeelding, maar 'je bent een schat' is de meest gebruikte figuurlijke vorm. Let op: 'schatten' is zowel het meervoud van schat als het werkwoord, zoals in 'ik schat dat het tien kilo weegt'.
Wat is het verschil tussen schat en schatje?
Schatje is het verkleinwoord en klinkt liefdevoller of kinderlijker.
Wat betekent 'schatten' als werkwoord?
Een waarde of aantal inschatten zonder het precies te weten.