Ketel: vat om te koken of te verwarmen
Een ketel is een groot metalen vat waarin je water of voedsel verhit. In huis is het vaak de cv-ketel, waarmee de verwarming werkt.
Een ketel is een vat met een warm hart. Of je er nu soep in kookt, thee mee zet of een heel huis mee verwarmt, de ketel zorgt voor de warmte. Het woord is een oude kennis in de Nederlandse taal en staat in veel samenstellingen.
- Kookvat. *Zet de ketel maar op het vuur.*
- Waterkoker of fluitketel. *De ketel fluit, het water kookt.*
- Verwarmingstoestel (cv-ketel). *De cv-ketel is aan vervanging toe.*
- Stoomketel in een machine. *De stoomketel van de trein werd gestookt.*
Vormen van ketel
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de ketel | Geslacht: de-woord |
| Meervoud | ketels | Twee ketels |
| Verkleinwoord | keteltje | Zeer zelden gebruikt |
| Samenstelling | cv-ketel | Met koppelteken |
| Samenstelling | theeketel | Water koken voor thee |
Ketel in een zin
- De ketel staat al op het vuur.Alledaags en neutraal.
- Onze ketel is gisteren kapotgegaan.Meestal wordt de cv-ketel bedoeld.
- De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet.Spreekwoord: je verwijt een ander wat je zelf ook doet.
Herkomst van ketel
Het woord komt uit het Latijn: *catillus*, 'schaaltje', een verkleinwoord van *catinus*, 'schotel'. De Germanen namen het al vroeg over, waardoor het zowel in het Nederlands als in het Engelse *kettle* leeft. Het is nauw verwant aan andere kookgerei als de pan, en wie de ketel gebruikt voor een warme drank, zet thee of koffie.
Hoe schrijf je cv-ketel?
Met een koppelteken: cv-ketel. Zonder het streepje is het fout.
Is ketel een de- of het-woord?
Een de-woord: de ketel.