Juweel: een kostbaar sieraad, en iets bijzonder moois
Een juweel is een kostbaar sieraad, meestal van edelmetaal met edelstenen. Figuurlijk is een juweel iets of iemand van uitzonderlijke kwaliteit.
Een juweel schittert. Het woord komt via het Frans en gaat volgens veel etymologen terug op het Latijnse jocus, spel: een sieraad was oorspronkelijk iets dat vreugde geeft. In ons dagelijks taalgebruik betekent het iets kostbaars.
- Kostbaar sieraad. *Het juweel werd gestolen.*
- Uitzonderlijk iets. *Een juweel van een dorpskerk.*
- Collectief: juwelen. *Ze droeg al haar juwelen.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het juweel | Een het-woord. |
| Meervoud | juwelen | Met -en. |
| Verkleinwoord | juweeltje | Ook figuurlijk. |
| Samenstelling | kroonjuweel | Het mooiste stuk. |
| Verwant | juwelier | Verkoper van sieraden. |
Voorbeelden
- De koningin droeg een juweel van robijnen.Plechtig.
- Het stadspark is een juweeltje.Figuurlijk, positief.
- De dieven namen alle juwelen mee.Meervoud, nieuws.
Kroonjuwelen en kostbaarheden
Een juweel is verwant aan diamant en parel, maar het is de zetting of het geheel dat telt. Een ketting kan een juweel zijn. De kroonjuwelen zijn de kostbaarste bezittingen van een koninklijk huis. Figuurlijk betekent kroonjuweel het beste wat een bedrijf of instelling heeft.
In Vlaanderen en Nederland komt juweeltje veel voor als typering van een dorp of kerkje. Ook mensen kunnen een juweel zijn, zoals bij die assistente is een juweel. Het woord blijft zo dicht bij het kostbare.
Wat is het verschil tussen een juweel en een sieraad?
Een sieraad is breder. Een juweel is specifiek kostbaar, met edelstenen of edelmetaal.
Is juweeltje altijd een compliment?
Ja, het is een positief verkleinwoord voor iets dat opvallend mooi is.