Regime: een bewind, een dieet en een Vlaams woord voor afvallen
Een regime is de manier waarop een land of organisatie wordt bestuurd, vaak met een negatieve bijklank. In Vlaanderen betekent het ook dieet.
Het woord regime komt uit het Frans en heeft in het Nederlands vooral een politieke lading. Wie spreekt over 'het regime', bedoelt bijna altijd een machtige en weinig geliefde bewindsploeg. Toch heeft het woord ook onschuldiger betekenissen, en in Vlaanderen zelfs een heel andere.
- Bewind of staatsvorm. *Het regime werd na de staatsgreep omvergeworpen.*
- Stelsel van regels. *Voor deze fabriek geldt een strikt veiligheidsregime.*
- Dieet (vooral Vlaams). *Sinds januari zit ze op regime.*
- Systeem voor behandeling. *Het gevangenisregime is streng.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het | het regime |
| Meervoud | regimes | autoritaire regimes |
| Verkleinwoord | regimetje | zelden gebruikt |
| Samenstelling | regimewissel | een regimewissel in het land |
| Samenstelling | dwangregime | een dwangregime |
Regime in een zin
- Onder het oude regime waren kranten streng gecensureerd.Formeel, vaak in geschiedenis- en nieuwstaal.
- Mijn buurman doet al weken aan regime.Vlaams: in Nederland zeg je dat hij een dieet volgt.
- Het regime van de zorgverzekering is gewijzigd.Administratief: het geldende stelsel van regels.
Nederland en Vlaanderen
In Nederland denk je bij *regime* aan politiek, in Vlaanderen ook aan de weegschaal. Een Vlaming die *op regime* is, volgt een dieet, en een Nederlander die dat leest, kan even verbaasd zijn. Het Franse woord *régime* betekende oorspronkelijk 'bestuur' en 'levenswijze', en daarom zit beide in het Nederlands. De Franse Revolutie maakte de term *ancien régime* beroemd, en die wordt in het Nederlands nog altijd gebruikt voor het oude staatsbestel van vóór 1789. Een regime is dus verwant aan wat een bestuur doet, maar de term wordt meestal kritischer bedoeld.
Is regime een negatief woord?
Meestal wel. Over een gekozen kabinet zeg je eerder regering. Regime gebruik je vooral voor een autoritair of omstreden bewind.
Wat betekent op regime zijn?
Dat is Vlaams voor een dieet volgen. In Nederland is dat een ongebruikelijk gebruik van het woord.