Rechter: wie spreekt recht en wat is de rechterhand?
Een rechter is een ambtenaar die geschillen beslist en vonnissen uitspreekt. Als bijvoeglijk naamwoord hoort rechter bij de rechterkant.
De rechter is degene die in een rechtszaak oordeelt en een uitspraak doet. In Nederland worden rechters benoemd voor het leven, tot ze zeventig zijn. Dezelfde vorm heeft nog een tweede functie: als eerste deel van samenstellingen die bij *rechts* horen, zoals rechterhand en rechteroever.
- Magistraat die vonnis wijst. *De rechter sprak de verdachte vrij.*
- Scheidsrechter bij een wedstrijd. *De rechter fluit af.*
- Aan de rechterkant (bijvoeglijk). *Ze droeg een ring aan haar rechterhand.*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de rechter | Mannelijk of vrouwelijk, naar de persoon. |
| Meervoud | rechters | Met -s. |
| Samenstelling | kinderrechter | Voor zaken rond minderjarigen. |
| Samenstelling | scheidsrechter | Leider van een wedstrijd. |
| Eerste deel | rechter- | Rechterhand, rechterbeen, rechteroever. |
Voorbeeldzinnen
- De rechter doet morgen uitspraak.Neutraal, nieuwsberichten.
- Hij woont aan de rechteroever van de rivier.Samenstelling met rechter- als eerste deel.
- Zij is rechter in Den Haag.Beroep.
Rechter, vonnis en rechtszaal
- Vonnis ā de uitspraak van de rechter. *Het vonnis luidt twee jaar cel.* Zie ook vonnis.
- Rechtbank ā het gerecht in eerste aanleg, waar een of drie rechters zitten.
- Onafhankelijk ā een rechter mag niet door de regering worden bevolen. *Dat is een kernprincipe van de rechtsstaat.*
- Wijze van aanspreken ā in de rechtszaal: āEdelachtbareā, in BelgiĆ« ook āMijnheer de Voorzitterā.
Is een rechter hetzelfde als een advocaat?
Nee. De advocaat verdedigt een partij, de rechter beslist onpartijdig.
Kunnen rechters fouten maken?
Ja. Daarom kunnen partijen in hoger beroep gaan, en moet een rechter zijn uitspraak altijd motiveren. Dat verdient respect, ook als je het er niet mee eens bent.