Respect: eer, ontzag en de manier waarop je omgaat met anderen
Respect is achting of eerbied voor iemand of iets. Ook betekent het dat je rekening houdt met de grenzen en gevoelens van anderen.
Respect is de houding waarmee je iemand of iets serieus neemt en waardeert. Het woord betekent letterlijk ‘terugkijken’, namelijk omkijken naar iemand die het waard is. Het komt van het Latijnse *respectus*, afgeleid van *respicere*.
- Achting, waardering. *Ik heb veel respect voor haar werk.*
- Rekening houden met. *Respecteer de privacy van anderen.*
- Uitroep van bewondering. *Respect! Dat was knap gedaan.*
- Beleefdheid, goed fatsoen. *Spreek met respect tegen je leraar.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het respect | Onzijdig. |
| Meervoud | – | Vrijwel nooit in het meervoud. |
| Werkwoord | respecteren | Hij respecteerde de regels. |
| Bijvoeglijk | respectvol | Met respect. |
| Bijvoeglijk | respectabel | Achtenswaardig. |
Voorbeeldzinnen
- Dat verdient respect.Neutraal, waarderend.
- Respect voor de natuur begint bij jezelf.Opvoedend, moraliserend.
- Bij alle respect, maar ik ben het er niet mee eens.Beleefd, voor een kritische mening.
Respect, eer en ontzag
- Respect — wederzijds en vaak actief: je toont het door je gedrag.
- Eer — de achting die iemand heeft of verdient (zie eer). *Het is een eer om hier te zijn.*
- Ontzag — angstachtig respect voor macht. *Hij had ontzag voor de directeur.*
- Eerbied — plechtiger dan respect, vaak voor het heilige of voor ouderen.
Is respect hetzelfde als eerbied?
Het ligt dicht bij elkaar, maar eerbied klinkt plechtiger. Respect is gewoner en kan ook voor iets alledaags gelden.
Moet je respect verdienen?
Daarover verschillen de meningen. Basisrespect hoort iedereen toe, bewondering verdien je. Wie zich misdraagt, kan zijn aanzien kwijtraken en met schande overladen worden.