Het pleit is beslecht: een woord dat bijna alleen in één zin leeft
Pleit komt in het hedendaagse Nederlands vooral voor als vaste verbinding 'het pleit is beslecht': de zaak is beslist. Het is ook de vorm van het werkwoord pleiten.
Pleit is een zelfstandig naamwoord dat bijna alleen nog in één uitdrukking leeft: het pleit is beslecht. Het woord betekende oorspronkelijk 'rechtszaak' en komt via het Oudfrans *plait* uit het Latijnse *placitum*, 'wat goed gevonden wordt'. Daarom hoort het bij de woorden proces en rechter, al is het ouder.
- Een rechtszaak (verouderd). *Het pleit winnen.*
- De uitkomst van een strijd. *Het pleit is beslecht.*
- De vorm van het werkwoord pleiten. *Hij pleit voor een lagere belasting.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | het pleit | het pleit is beslecht |
| Infinitief | pleiten | pleiten voor een zaak |
| Tegenwoordige tijd (hij) | pleit | hij pleit voor vrijspraak |
| Verleden tijd | pleitte | zij pleitte voor |
| Voltooid deelwoord | gepleit | ze heeft gepleit |
Zo gebruik je het
- Met haar laatste doelpunt was het pleit beslecht.Sport en nieuws: de beslissing is gevallen.
- De advocaat pleit voor vrijspraak.Juridische taal.
- Hij pleit al jaren voor meer fietspaden.Figuurlijk: iets bepleiten.
Pleit, pleiten en pleidooi
De uitdrukking het pleit beslechten betekent een geschil beëindigen. Het werkwoord *beslechten* heeft zich in het Nederlands vrijwel alleen met dit woord verbonden. Daarom voelt de zin bijna als een ingesleten blok. Pleiten is verwant en betekent verdedigen of aanbevelen. Een pleidooi is de rede die een advocaat houdt, maar je kunt ook een pleidooi houden voor een idee. Pleiten voor betekent dat je iets bepleit. Een pleiter is een pleitbezorger. Let op: het woord *pleit* komt niet in het meervoud voor, en je gebruikt het niet zonder *het* of een werkwoord.
Wat betekent het pleit is beslecht?
Dat een geschil of strijd is beslist, zodat er geen discussie meer is.
Wat is het verschil tussen pleit en pleidooi?
Pleit is de zaak of de uitkomst, pleidooi is de verdediging die je uitspreekt.