Pieper: van semafoon tot aardappel
Een pieper is een klein apparaatje dat piept om iemand op te roepen. Regionaal betekent het ook aardappel.
Een pieper is iets of iemand die piept. Voor veel Nederlanders is het dat kleine apparaatje dat artsen vroeger bij zich droegen om opgeroepen te worden. Dat deed de semafoon: bij een alarm klonk een korte pieptoon, waarna je de boodschap las. Het woord komt van het werkwoord *piepen*, een klanknabootsing. Een pieper is ook een jonge vogel of een speelgoeddier dat een piepend geluid maakt. Een alarm klinkt meestal harder.
- Semafoon. *De arts werd met een pieper opgeroepen.*
- Aardappel (regionaal). *In Limburg eten ze piepers met worst.*
- Piepend voorwerp of dier. *De pieper van de speelgoedeend.*
Vormen
| Eigenschap | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de | de pieper |
| Meervoud | piepers | de piepers in de pan |
| Verkleinwoord | piepertje | een piepertje |
| Werkwoord | piepen | het apparaat piept |
| Samenstelling | piepergeluid | een piepergeluid |
Pieper in zinnen
- Zijn pieper ging af midden in het gesprek.Gebruik uit de jaren tachtig en negentig.
- Wij bakken vandaag piepers in de pan.Zuidelijk of regionaal: aardappelen.
- Het piepertje in de speelgoedhond is kapot.Verkleinwoord voor het kleine geluidsmechaniek.
Regionaal gebruik
Dat een aardappel een pieper heet, hoor je vooral in het zuiden van het taalgebied en in sommige dialecten van Gelderland en Brabant. In het standaardnederlands zeg je *aardappel*. Dat onderscheid is leuk om te weten bij een gesprek met mensen uit een andere streek, bijvoorbeeld wanneer je in een restaurant patat bestelt.
Is een pieper hetzelfde als een semafoon?
Ja, in spreektaal. Semafoon is de officiële naam.
Wordt pieper nog gebruikt voor een apparaat?
Zelden, tegenwoordig vooral voor oproepers in ziekenhuizen.