Opzet: een plan en een bedoeling in één woord
Opzet is de manier waarop iets is opgezet of bedoeld, maar ook de bewuste intentie waarmee je iets doet. In het recht betekent het: met opzet, dus niet per ongeluk.
Opzet is het plan achter een onderneming, maar ook de bedoeling van een handeling. Daarom kan een onderzoek een goede opzet hebben, terwijl een dader met opzet handelt. Het woord is een afleiding van *opzetten*, beginnen met iets op te bouwen, en past bij plan en doel.
- De structuur of aanpak van iets. *De opzet van het onderzoek was helder.*
- De bedoeling, intentie. *Hij deed het met opzet.*
- In het recht: de wil om iets te doen of te veroorzaken. *Opzet is vereist voor moord.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de opzet | een goede opzet |
| Meervoud | opzetten | verschillende opzetten voor het feest |
| Bijvoeglijk | opzettelijk | een opzettelijke fout |
| Vaste verbinding | met opzet | hij deed het met opzet |
| Verwant werkwoord | opzetten | een tent opzetten |
Zo gebruik je het
- De opzet van de cursus is praktisch.Over de manier waarop iets is ingedeeld.
- Dat deed ze niet met opzet.Alledaags: het was geen bedoeling.
- De rechter oordeelde dat er geen opzet in het spel was.Juridische taal: het ging om een ongeluk.
Opzet en voorbedachte rade
In het strafrecht onderscheidt men opzet (je wilde het gevolg) van schuld of nalatigheid (je was onvoorzichtig). Met voorbedachte rade kijkt de rechter ook of je er rustig over hebt nagedacht, zoals bij moord. Daarnaast bestaat voorwaardelijk opzet: je neemt een aanmerkelijke kans op een gevolg bewust voor lief. Buiten het recht gebruik je opzet zonder zo'n zwaar kader.
Wat betekent 'met opzet'?
Bewust, met een bedoeling. Het is het tegenovergestelde van 'per ongeluk'.
Is opzet hetzelfde als doel?
Niet precies. Opzet is de wil om iets te doen, doel is wat je ermee wilt bereiken.