De milt, melancholie en miltvuur
De milt is een orgaan links in de buik dat bloed filtert en een rol speelt bij de afweer. In het verleden werd het ook met slecht humeur geassocieerd.
De milt blijft een van de minst bekende organen van het lichaam. Ze filtert oude rode bloedcellen uit het bloed en helpt bij de afweer, maar de meeste mensen merken pas dat ze er is als ze wordt beschadigd. Het is een zelfstandig naamwoord met de lidwoord de.
- Orgaan. *Bij het ongeluk raakte zijn milt beschadigd.*
- Zetel van slecht humeur (verouderd). *Volgens oude opvattingen zat de boze bui in de milt.*
- In samenstellingen. *Miltvuur is een besmettelijke ziekte.*
Vormen
| Vorm | Schrijfwijze | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de milt | De milt ligt links. |
| Meervoud | milten | Gezonde milten. |
| Verkleinwoord | miltje | Zeer zeldzaam. |
| Samenstellingen | miltvuur, miltbreuk | Medische termen. |
| Verwant | lever | Ander orgaan in de buik. |
Voorbeeldzinnen
- Na de val moest de chirurg zijn milt verwijderen.Medisch; een mens kan zonder milt leven.
- De milt filtert het bloed.Biologieles.
- Miltvuur komt zelden voor in Nederland.Het woord is een oude naam voor antrax.
Milt, melancholie en spleen
Volgens de oude vier-sappenleer hing zwarte gal samen met de milt, en dus werd een chagrijnig humeur eraan toegeschreven. In het Engels is *spleen* daarom ook nog steeds een woord voor slechte bui, terwijl het Nederlands daarvoor eerder 'gal' en 'zwartgallig' gebruikt. Wie dus zijn 'gal spuwt', denkt aan hetzelfde idee. Het orgaan zelf werkt nauw samen met de lever en het bloed. De moderne geneeskunde weet beter: de milt ligt in de linkerbovenbuik, tegen de maag aan, onder de ribben.
Waar zit de milt?
Links in de bovenbuik, tegen de maag aan.
Kun je zonder milt leven?
Ja, andere organen nemen een deel van de taken over, maar je bent iets gevoeliger voor infecties.
Wat is miltvuur?
Een ernstige infectieziekte door een bacterie, in het Engels anthrax.