Bloed: de rode vloeistof, de familie en het kwade bloed
Bloed is de rode vloeistof die door aders en slagaders stroomt en zuurstof vervoert. Figuurlijk is het afkomst of verwantschap.
Bloed is de rode vloeistof die door ons lichaam stroomt en zuurstof vervoert. Figuurlijk staat het voor afkomst, familie en felle emotie: wie kwaad bloed zet, wekt wrok op. Het woord komt in veel uitdrukkingen terug, van *bloed, zweet en tranen* tot *het bloed kruipt waar het niet gaan kan*.
- Rode lichaamsvloeistof. *Het bloed stroomde uit de wond.*
- Afkomst, verwantschap. *Familiebloed.*
- Temperament of hartstocht. *Heet bloed.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het bloed | Het bloed is rood. |
| Meervoud | (geen gangbaar meervoud) | Je gebruikt het in het enkelvoud. |
| Werkwoord | bloeden, bloedde | Zijn neus bloedde. |
| Samenstelling | bloedgroep | Welke bloedgroep heb je? |
| Samenstelling | bloedverwant | Mijn bloedverwanten wonen ver weg. |
Zo gebruik je het
- Er zit bloed op het kussen.Letterlijk en neutraal.
- Dat zet kwaad bloed bij de buren.Figuurlijk: wrok wekken.
- Zijn blauwe bloed verraadt zijn afkomst.Figuurlijk, voor de adel.
Uitdrukkingen
- Kwaad bloed zetten is ruzie of wrok veroorzaken.
- Bloed kruipt waar het niet gaan kan zegt dat familiebanden sterker zijn dan je denkt.
- Bloed, zweet en tranen staat voor zware inspanning; het woord zweet hoort er vast bij.
- Nieuw bloed zijn nieuwe mensen in een organisatie.
- In het hart wordt het bloed rondgepompt, door de aderen en slagaders.
Is bloed enkelvoud of meervoud?
Enkelvoud. Je gebruikt geen meervoud; voor verschillende soorten zeg je bloedgroepen.
Wat betekent bloed kruipt waar het niet gaan kan?
Dat verwantschap sterker is dan afstand of ruzie: familieleden vinden elkaar toch weer.