Kristal: ijs van de aarde
Kristal is een stof met een regelmatige, vaste structuur, en ook helder glas met lood waarvan vazen en glazen worden gemaakt.
Kristal is in de natuur een stof waarvan de deeltjes in een regelmatig patroon zitten. De Grieken noemden het *krystallos*, ijs, omdat ze dachten dat bergkristal bevroren water was dat nooit meer smolt. Het woord werd later ook voor helder glas gebruikt.
- Vaste stof met geordende structuur. *Zout vormt kristallen in de pan.*
- Loodhoudend glaswerk. *Ze zetten de kristallen glazen op tafel.*
- Figuurlijk: helder en doorschijnend. *Een kristalhelder geluid.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Woordsoort | zelfstandig naamwoord, onzijdig | het kristal |
| Meervoud | kristallen | de kristallen |
| Bijvoeglijk | kristallen | een kristallen kroonluchter |
| Samenstelling | kristalhelder | kristalhelder water |
| Samenstelling | bergkristal | het bergkristal |
Voorbeelden in zinnen
- In de grot glinsterden grote kristallen.Natuurlijk gebruik, in de aardwetenschap.
- Hij kreeg een kristallen vaas voor zijn pensioen.Hier is kristallen een bijvoeglijk naamwoord.
- Het water was kristalhelder.Een versterkt bijvoeglijk naamwoord, vaak bij water en geluid.
Kristal, glas en ijs
Kristalglas is een glas met lood of een ander toevoegsel, waardoor het zwaarder is en meer licht breekt. Het woord komt via het Latijn uit het Grieks en hangt samen met *kryos*, ijzige kou. Dat sluit mooi aan bij ijs. Het woord kristallen is dus tegelijk meervoud en bijvoeglijk naamwoord, een voorbeeld waarbij de context beslist wat bedoeld wordt.
Wat is het meervoud van kristal?
Kristallen. Datzelfde woord is ook het bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld in kristallen kroonluchter.
Is kristal hetzelfde als glas?
Nee. Kristal in de zin van glaswerk bevat lood en is zwaarder en helderder dan gewoon glas.