Glas: een stof, een drinkbeker en een grens aan het huis
Glas is een harde, doorzichtige stof die bij het breken scherven geeft, maar het woord noemt ook de beker waaruit je drinkt en de ruit in een raam.
Het glas is een van de oudste kunstmatige materialen en tegelijk een alledaags woord. Je drinkt uit een glas, kijkt door glas en hoopt dat het niet breekt, en dat alles in één kort lettergreepje. De betekenissen lopen via de vorm vanzelf in elkaar over.
- Stof. *De ruit is van gehard glas.*
- Drinkbeker. *Wil je een glas water?*
- Inhoud van zo'n beker. *Ik heb maar één glas gedronken.*
- Lens van een bril. *Mijn glazen zijn te dik.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het glas | Het-woord. |
| Meervoud | glazen | Met -en; de a wordt lang: gla-zen. |
| Verkleinwoord | glaasje | Meestal een borrel of een kort drankje. |
| Bijvoeglijk | glazen | *Een glazen deur.* |
| Samenstelling | glasvezel, wijnglas | Veelgebruikt. |
Glas in een zin
- Een glaasje te veel kan je de dag erna parten spelen.Eufemisme voor drank; in Vlaanderen zegt men ook 'een pintje te veel'.
- Ze kreeg nieuwe glazen voor haar bril.Hier een meervoud met de betekenis lens.
- Door het gebroken glas viel de kou naar binnen.Spreektaal voor de ruit van het raam.
Wie in een glazen huis zit
Een bekend spreekwoord luidt wie in een glazen huis zit, moet niet met stenen gooien: let op je eigen fouten voordat je anderen bekritiseert. Het woord is waarschijnlijk verwant aan *glans* en aan het Engelse *glass* en *glare*, wat past bij een stof die licht doorlaat en weerkaatst. Het glas in een raam en de steen in het spreekwoord zijn zo elkaars tegenpolen.
Wat is het meervoud van glas?
Glazen: 'twee glazen wijn'. Bij maten zeg je vaak ook 'twee glas'.
Wat is glasvezel?
Een dunne draad van glas waarlangs lichtsignalen internet en televisie vervoeren.
Wat is het verschil met een ruit?
Een ruit is een stuk glas in een raam of deur; glas is de stof.