Kelder: de ruimte onder het huis en een woord voor een val
Een kelder is een ruimte onder de begane grond van een gebouw, vaak voor opslag. Figuurlijk staat de kelder voor het laagste punt.
De kelder ligt onder de rest van het huis en wordt traditioneel gebruikt voor wat koel en donker moet blijven. Het woord is ook in de taal naar beneden gezakt: wie in de kelder zit, zit onderaan, en wat kelderd is, is plotseling gevallen. Zo heeft een gewone huisruimte een eigen woordfamilie gekregen.
- Ruimte onder de begane grond. *We bewaren de wijn in de kelder.*
- Het laagste punt (figuurlijk). *De prijzen gingen de kelder in.*
- Bergplaats voor voorraad. *In de kelder staan de potten jam.*
Vormen en samenstellingen
| Eigenschap | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de kelder | Mannelijk. |
| Meervoud | kelders | Met -s. |
| Verkleinwoord | keldertje | Klein exemplaar. |
| Werkwoord | kelderen | Daalt de koers? De koers keldert. |
| Samenstelling | wijnkelder | Ook kelderluik, kelderverdieping. |
Voorbeeldzinnen
- Haal even een fles uit de kelder.Dagelijkse, concrete betekenis.
- De aandelenkoersen kelderden na het nieuws.Zakelijke krantentaal; kelderen is regelmatig: keldert, kelderde, gekelderd.
- Het moreel van het team zit in de kelder.Figuurlijk: het laagste niveau bereikt.
Van Latijn tot koersval
Het woord gaat terug op het Latijnse *cellarium*, een voorraadkamer, waarvan ook het Duitse *Keller* en het Engelse *cellar* afstammen. Een kelder is niet hetzelfde als een souterrain: dat ligt maar half onder de grond en heeft vaak een eigen raam. Het tegenovergestelde van de kelder is de zolder, onder het dak. Waar de zolder vooral voor spullen is, bewaart men in de kelder ook een goede wijn of voedsel. De vloer van de kelder is vaak van beton.
Is een kelder hetzelfde als een souterrain?
Nee. Een souterrain ligt gedeeltelijk boven de grond; een kelder ligt geheel eronder.
Wat betekent kelderen?
Snel en sterk dalen, meestal van prijzen of koersen. Het werkwoord is regelmatig.