Kaars: licht dat je zelf kunt aansteken
Een kaars is een staafje was of stearine met een lont dat brandt en licht geeft. Het woord komt ook voor in kerkelijke en feestelijke tradities.
Een kaars is zowel gebruiksvoorwerp als symbool. Wie een kaars aansteekt, geeft licht en warmte, maar ook een teken van herinnering, hoop of gebed. Hij brandt langzaam en geeft een zacht licht dat de elektrische lamp niet kent. Een kaars heeft een lont die de vlam draagt.
- Wasstaaf met lont. *Een kaars op tafel.*
- Gedenkteken of gebed. *Een kaarsje opsteken in de kerk.*
- Verjaardagskaars. *Zes kaarsjes uitblazen.*
- Rechte vorm (figuurlijk). *De boom stond kaarsrecht.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Enkelvoud | de kaars | een brandende kaars |
| Meervoud | kaarsen | kaarsen aansteken |
| Verkleinwoord | het kaarsje | een kaarsje opsteken |
| Samenstelling | kaarslicht | bij kaarslicht eten |
| Samenstelling | kaarsrecht | kaarsrecht staan |
Zo gebruik je het
- We aten bij kaarslicht.Romantisch of sfeervol; ook bij stroomuitval.
- Ze stak een kaarsje op voor haar overleden opa.Gebruik in de kerk als gebaar van herinnering.
- De spar staat kaarsrecht.Kaarsrecht betekent volkomen recht, zoals een kaars.
Kaarsrecht en Maria Lichtmis
Het bijvoeglijk naamwoord *kaarsrecht* is gevormd naar het beeld van een rechtopstaande kaars. Op 2 februari wordt Maria Lichtmis gevierd, vroeger het feest van de kaarsenwijding; in sommige streken at men die dag pannenkoeken. Een andere uitdrukking is *het gaat uit als een kaarsje*, voor iets dat rustig verdwijnt. De ontstekingskaars van een benzinemotor heet in het Nederlands *bougie*, een Frans leenwoord.
Wat is het verschil tussen kaars en bougie?
Een kaars geeft licht, een bougie (ontstekingskaars) laat in een motor de brandstof ontbranden.
Waarom heet het 'kaarsrecht'?
Omdat een kaars zo recht en strak is als een lijn.