Hondje: een kleine hond, of een trouwe volger
Een hondje is de verkleinvorm van hond: een kleine of lieve hond. Figuurlijk is iemand die iets blindelings volgt een hondje.
Een hondje is een kleine hond, of een hond waar je liefdevol over praat. In het Nederlands toont de verkleinvorm vaak genegenheid, niet alleen grootte: ook een grote hond kan een hondje heten. Zo werkt het achtervoegsel -je bij veel woorden.
- Kleine hond. *Een hondje op schoot.*
- Geliefde hond. *Ons hondje is ziek.*
- Figuurlijk: volgzame persoon. *Hij loopt als een hondje achter haar aan.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Grondwoord | de hond | Meervoud honden. |
| Verkleinwoord | het hondje | Een het-woord. |
| Meervoud | hondjes | Met -s. |
| Samenstelling | hondenriem | Aan de lijn. |
| Uitdrukking | hondje uitlaten | Wandelen. |
Voorbeelden
- Het hondje blafte bij elke bezoeker.Dagelijks, vriendelijk.
- Hij is haar trouwe hondje.Figuurlijk, licht spottend.
- Mijn buurvrouw laat vier hondjes uit.Meervoud, gewone taal.
Waarom wordt het een het-woord?
Alle verkleinwoorden in het Nederlands zijn het-woorden, daarom zeg je het hondje, ook al is hond een de-woord. De verkleinvorm wordt ook gebruikt voor genegenheid, net als bij dier, waar diertje een schattig beestje is. Een bekend gezegde luidt als een hondje achter iemand aan lopen, en dat betekent onderdanig volgen. Het woord bewaker past bij waakhonden, niet bij hondjes.
Een bekende uitdrukking is hondje, geef pootje, die baasjes tegen hun hond zeggen. Ook in kinderliedjes en prentenboeken komt het hondje voor. Doordat de verkleinvorm zo vaak affectie uitdrukt, klinkt hondje in nieuwsberichten al snel schattig.
Is hondje een scheldwoord?
Nee, maar figuurlijk kan het onderdanig klinken.
Waarom is het een het-woord?
Omdat verkleinwoorden altijd het krijgen, ook als het grondwoord de heeft.