Hendel: de hefboom waaraan je trekt of duwt
Een hendel is een staaf of greep waarmee je een machine bedient, zoals de hendel van een fietsrem of een gokautomaat.
Een hendel is een handbediend onderdeel. Wie de hendel overhaalt, zet iets in beweging: het woord beschrijft zowel een rem als een grote machine. In de techniek is het een hefboom, in het dagelijkse leven een greep om iets mee te bedienen.
- Greep om te bedienen. *Trek aan de hendel.*
- Hefboom. *De hendel van de wissel.*
- Overdrachtelijk: besluit. *De hendel omzetten.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de hendel | Een de-woord. |
| Meervoud | hendels | Met s. |
| Verkleinwoord | hendeltje | Kleine greep. |
| Samenstelling | remhendel | Fiets of auto. |
| Samenstelling | schakelhendel | Voor versnellingen. |
Voorbeelden
- Hij trok de hendel naar beneden.Letterlijk.
- Knijp in de hendel om te remmen.Instructie bij fiets of motor.
- Na de verkiezingen gooiden ze de hendel om.Figuurlijk: van koers veranderen.
Hendel en handel
Het woord lijkt op handel, maar het betekent iets anders. Een hendel is een mechanisch onderdeel, handel is het kopen en verkopen. Je bedient een hendel met de hand, en dat past bij het woord. In het Nederlands is het een gewoon, wat technisch woord.
In het openbaar vervoer is de hendel de noodrem. Aan een kassa, een slagboom of een klink zie je dezelfde vorm. Ook bij een koffiemachine of een tuinslangkoppeling kom je hem tegen. Het woord is daardoor duidelijk technisch, maar ook heel dagelijks.
Is hendel hetzelfde als hefboom?
Vaak wel. Een hefboom is het natuurkundige principe, een hendel is het onderdeel dat je bedient.
Wat betekent de hendel omzetten?
Een andere richting kiezen of een besluit ineens veranderen.