Gelofte: een plechtige belofte aan God of jezelf
Een gelofte is een plechtige belofte, vaak aan God of aan jezelf, bijvoorbeeld de kloostergelofte of de nieuwjaarsgelofte om te stoppen met roken.
Een gelofte is een belofte met gewicht. Waar je een belofte zomaar kunt doen, wordt een gelofte afgelegd, met een bijzondere ernst en vaak met een religieuze achtergrond. Monniken en nonnen leggen kloostergeloften af, terwijl gewone mensen zich op oudejaarsavond een gelofte voornemen.
- Religieuze belofte. *De novice legde de gelofte van armoede af.*
- Plechtige belofte. *Hij sprak de gelofte uit nooit meer te liegen.*
- Voornemen. *Mijn gelofte voor het nieuwe jaar is meer wandelen.*
- Trouwbelofte. *Het paar herhaalde hun geloften voor de gasten.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de gelofte | De gelofte is heilig. |
| Meervoud | geloften | Geloften worden afgelegd. |
| Verwant | belofte | Een belofte aan een vriend. |
| Samenstelling | kloostergelofte | Een kloostergelofte. |
| Werkwoord | beloven | Ik beloof het. |
Voorbeelden
- Ze deed de gelofte om elke dag te bidden.Religieuze toon; vaak in een kerkelijke context.
- Op nieuwjaar doe ik altijd een gelofte, maar ik hou het zelden vol.Humoristisch gebruik van het woord.
- De monnik brak zijn gelofte niet.Gelofte breken is een zware uitdrukking.
Gelofte en belofte
Gelofte en belofte zijn verwant, maar niet gelijk. Een belofte doe je aan iemand, een gelofte leg je meestal aan God af of aan jezelf. Het woord *gelofte* komt van *geloven* in de oude betekenis van vertrouwen geven, en is dus familie van het woord gelovig. In de Nederlandse taal blijft het woord vooral in kerkelijke en plechtige contexten. Wie een gelofte aflegt, kondigt aan dat hij zich ergens aan bindt voor een lange tijd. Een gelofte schenden geldt in veel tradities als ernstig.
Is een gelofte hetzelfde als een belofte?
Nee. Een gelofte is plechtiger en vaak religieus.
Wat is het meervoud?
Geloften, met -n.