Formaat: hoe groot is het eigenlijk?
Formaat is de afmeting of grootte van iets, zoals papier, een foto of een bestand. Figuurlijk gaat het om stand of kwaliteit: een man van formaat.
Formaat gaat over afmetingen: hoe hoog en breed is iets? Maar het woord kan ook een mens beschrijven: iemand van formaat bezit een bijzondere uitstraling en betekenis. Dat dubbele gebruik maakt formaat tot een nuttig woord, zowel op kantoor als in een krantenbericht.
- Afmeting van een voorwerp. *Welk formaat papier heb je nodig?*
- Bestandsvorm of lay-out. *Sla de afbeelding op in een ander formaat.*
- Klasse, stand. *Hij is een politicus van formaat.*
- Gewicht of omvang. *Het project kreeg internationaal formaat.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het formaat | Het formaat is te klein. |
| Meervoud | formaten | Er zijn drie formaten. |
| Verkleinwoord | formaatje | Een handig formaatje. |
| Samenstelling | A4-formaat | Print het in A4-formaat. |
| Samenstelling | zakformaat | Een boekje in zakformaat. |
In de praktijk
- Deze foto is te groot van formaat.Letterlijk gebruik; van formaat staat hier voor in afmeting.
- Ze is een actrice van formaat.Figuurlijk en lovend; ook te zeggen als een zangeres van formaat.
- Dit past niet in mijn tas, het formaat is te groot.Alledaags en praktisch; het is een het-woord.
Verwant en makkelijk te verwarren
- Herkomst. Het woord is ontleend aan het Duitse *Format*, uit het Latijnse *formatus*, gevormd. Het heeft dezelfde wortel als vorm.
- Formaat of grootte? Formaat is formeler en technischer; de grootte van een kamer klinkt gewoner dan het formaat ervan.
- Tegenovergestelde. In de kantoorpraktijk is een ander formaat geen kwestie van smaak, maar van passen of niet.
Is formaat de of het?
Het formaat, met als meervoud formaten.
Wat bedoelt men met een man van formaat?
Iemand die door zijn kwaliteit en uitstraling respect afdwingt.