Grootte: hoe groot is iets eigenlijk?
Grootte is de afmeting of omvang van iets, zoals de grootte van een kamer of een schoenmaat. Het woord is afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord groot.
De grootte van iets zegt hoe groot het is. Het woord lijkt eenvoudig, maar bevat een spellingspuzzel: twee keer een lange klank en een dubbele t, en niemand schrijft het meteen goed. Het is afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord *groot* met het achtervoegsel -te, net als lengte en hoogte.
- Afmeting. *De grootte van de kamer is twintig vierkante meter.*
- Maat van kleding of schoenen. *Welke grootte heb je nodig?*
- Omvang, schaal. *De grootte van het probleem werd onderschat.*
- Roem of statuur. *De grootte van zijn prestaties bleek pas later.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de grootte | De grootte past goed. |
| Meervoud | groottes | Er zijn drie groottes. |
| Verkleinwoord | groottetje | Een groottetje te klein. |
| Verwant | groot | Een grote tafel. |
| Samenstelling | ware grootte | Een foto op ware grootte. |
Voorbeelden
- Wat is de grootte van deze tuin?Neutraal; vraagt naar oppervlakte of omvang.
- Het huis is ongeveer van dezelfde grootte als het onze.Vergelijking; van dezelfde grootte schrijf je los.
- De winkel verkoopt kleding in alle groottes.Meervoud groottes is het gebruikelijke meervoud.
Grootte, lengte en omvang
Het achtervoegsel *-te* vormt zelfstandige naamwoorden uit bijvoeglijke: *lang* wordt lengte, *hoog* hoogte, *groot* grootte. In het gewone spraakgebruik verschilt grootte van omvang: omvang benadrukt de totale hoeveelheid, grootte de afmeting. Een schoen heeft een maat, een tafel heeft afmetingen, een probleem heeft een grootte. Een verwant begrip in de techniek is het formaat. Let op de spelling: grootte heeft twee o's en twee t's, net als *groot* en *grotere*.
Hoe spel je grootte?
Met dubbele o en dubbele t: grootte.
Is grootte hetzelfde als formaat?
Bijna; formaat wordt vaker voor papier en bestanden gebruikt.