Ellende: grote ramp, armoede of kommer en kwel
Ellende is groot lijden, armoede of rampspoed, of ook een hele reeks ergernissen. In spreektaal gebruik je het voor allerlei vervelende situaties.
Ellende is een woord met zwaar gewicht, maar dat vaak lichter wordt gebruikt dan het is bedoeld. Oorspronkelijk betekende *ellende* "vreemd land", en wie daar belandde, verkeerde dus in een zware, onzekere toestand. Het Middelnederlandse *ellende* was een samenstelling van *el-* ("ander") en *land*.
- Groot lijden of armoede. *Na de oorlog heerste er grote ellende.*
- Reeks tegenslagen. *Wat een ellende met die verhuizing!*
- Mensen in nood (als groep). *De ellende van de vluchtelingen, zeg maar het ongeluk.*
Vormen van ellende
| Kenmerk | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de ellende | Vrouwelijk. |
| Meervoud | ellendes | Zelden; meestal enkelvoud. |
| Bijvoeglijk | ellendig | Erg slecht of zielig. |
| Bijwoord | ellendig | Ellendig moe. |
| Uitdrukking | kommer en kwel | Zorgen en leed. |
Ellende in zinnen
- Het was een en al ellende.Spreektaal, over een slechte dag.
- Wat een ellende, mijn fiets is gestolen.Informeel, tegenslag.
- Hij leefde in de ellende van de oorlog.Plechtig, historisch.
Een woord dat vreemd land betekende
Het weetje dat ellende oorspronkelijk met *vreemd land* te maken heeft, is opmerkelijk. In de Middeleeuwen waren mensen die uit hun streek werden verjaagd vaak arm en verlaten, dus werd "in het ellend zijn" een beeld van het diepste leed. Verwant is het Duitse *Elend*, dat nog steeds "ellende" betekent en ook zo is ontstaan. Een bekende Nederlandse uitdrukking is een hoopje ellende, voor iemand die er zielig uitziet. Een ander woord voor tegenslag is pech, maar dat is veel lichter dan ellende.
Wat is een "hoopje ellende"?
Een persoon die er erg ongelukkig of verfomfaaid uitziet.
Is ellende een zwaar woord?
Ja, maar in spreektaal wordt het vaak gebruikt voor alledaagse tegenslagen.