Systeem: een geordend geheel
Een systeem is een geheel van delen die samenwerken volgens vaste regels, zoals een computersysteem, een stelsel van regels of een werkwijze.
Een systeem is een geheel van delen die samenwerken. Het Griekse systema betekent iets samengestelds, en daar zit meteen de kern: een systeem is meer dan de som van zijn delen. Je gebruikt het in techniek, bestuur, biologie en dagelijks leven.
- Samenhangend geheel. *Het zonnestelsel is een systeem van planeten.*
- Werkwijze of methode. *Hij speelt volgens een vast systeem.*
- Machtsstructuur (spreektaal). *Je kunt niet tegen het systeem op.*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Woord | Toelichting |
|---|---|---|
| Enkelvoud | het systeem | Het-woord. |
| Meervoud | de systemen | Meervoud op -en. |
| Verkleinwoord | het systeempje | Zelden. |
| Samenstelling | computersysteem | Hardware en software. |
| Samenstelling | besturingssysteem | Programma dat een computer aanstuurt. |
Zo gebruik je het in een zin
- Het systeem ligt plat, dus ik kan niets opzoeken.Informeel bij balies, ook over een [netwerk](/dictionary/netwerk).
- Zij werkt met een eigen systeem om woorden te leren.Methode.
- Het zenuwstelsel is een complex systeem.Biologie, zelfde idee als stelsel.
Systeem, stelsel en logica
In het Nederlands bestaan systeem en stelsel naast elkaar. Systeem wordt gebruikt voor technische en abstracte gehelen, stelsel vooral voor ordening in de wetenschap. In spreektaal heeft het woord een bijzondere lading gekregen: *het systeem* is de onpersoonlijke macht van instanties en regels. Wie zegt dat hij het systeem wil veranderen, bedoelt vaak de regelgeving en cultuur. In de logica betekent het een geordende redenering met vaste regels.
Wat betekent het systeem in spreektaal?
De onpersoonlijke macht van instanties, regels en procedures, vaak met een kritische toon.
Wat is een besturingssysteem?
Het basisprogramma van een computer of telefoon, dat de hardware en andere programma's aanstuurt.