Correct: wat betekent het en wanneer gebruik je het?
Correct betekent juist, zonder fouten, of netjes en volgens de regels van fatsoen. Je gebruikt het voor antwoorden én voor gedrag.
Het woord correct heeft twee gezichten. Het zegt dat iets klopt, maar ook dat iemand zich netjes gedraagt. Een correct antwoord is een goed antwoord, maar een correcte man hoeft helemaal niet gelijk te hebben. Het woord komt uit het Latijn en werd via het Frans overgenomen.
- Juist, zonder fouten. *Is dit antwoord correct?*
- Netjes, volgens de regels van fatsoen. *Hij bleef correct tegenover iedereen, ook toen het moeilijk werd.*
- Volgens de voorschriften. *Een correct ingevuld formulier. Zie ook een fout als tegenhanger.*
Vormen van correct
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Basisvorm | correct | Het antwoord is correct. |
| Bijvoeglijk, voor de-woord | correcte | Een correcte uitspraak. |
| Vergrotende trap | correcter | Dit is correcter dan dat. |
| Overtreffende trap | correctst / meest correct | De correctste oplossing. |
| Bijwoord | correct | Zij spreekt correct Nederlands. |
Correct in een zin
- Je hebt de som correct opgelost.Neutraal, ook op school en in toetsen.
- De agent was beleefd en correct.Over gedrag: iemand houdt zich aan de omgangsvormen.
- Is het correct dat de winkel dicht is?Spreektaal; in zorgvuldig Nederlands zeg je vaak liever "juist".
Correct of juist?
Beide woorden passen vaak, maar niet altijd. Bij een antwoord zijn *juist* en *correct* uitwisselbaar. Bij gedrag gebruik je alleen *correct* (een correcte houding), nooit "een juiste houding" in dezelfde zin. Bij keuzes past juist beter: "de juiste beslissing". Het werkwoord *corrigeren* hoort bij hetzelfde woord, en in politieke context heb je de bekende combinatie *politiek correct*. Ook in België is correct gewoon gebruikelijk, vaak in de betekenis van eerlijk en fatsoenlijk, zoals in "een correcte vent".
Is "correcter" bestaand Nederlands?
Ja, correcter en correctst zijn toegestaan. Veel mensen kiezen toch liever "meer correct" of "meest correct".
Wat is het tegengestelde van correct?
Incorrect, onjuist of fout, afhankelijk van de context. Voor gedrag zeg je ook onbeleefd of onfatsoenlijk.