Oordeel: wat je vindt, en wat een rechter beslist
Een oordeel is een mening of beslissing na afweging. Ook een uitspraak van een rechter of jury heet zo, en het werkwoord oordelen hoort erbij.
Een oordeel is meer dan een mening. Wie oordeelt, weegt eerst af en spreekt daarna pas een uitspraak uit. Daarom klinkt het woord ernstiger dan een gewone mening of 'ik vind'; een oordeel hoort bij rechters, critici en commissies.
- Afgewogen mening. *Naar mijn oordeel is het plan te duur.*
- Beslissing van een instantie. *De rechtbank velde haar oordeel.*
- Het vermogen om te beoordelen. *Hij heeft een goed oordeel.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het oordeel | Meervoud: oordelen. |
| Werkwoord | oordelen | Ik oordeel, wij oordelen. |
| Verleden tijd | oordeelde | Zij oordeelde streng. |
| Voltooid deelwoord | geoordeeld | Hulpwerkwoord: hebben. |
| Samenstelling | vooroordeel | Een oordeel vooraf. |
Oordeel in een zin
- Ik laat het oordeel graag aan de jury over.Beleefd en formeel.
- Voorbarige oordelen helpen niemand.Meervoud; vaak in debatten.
- Zij oordeelde dat de regel onredelijk was.Het werkwoord gevolgd door een dat-zin.
Herkomst en uitdrukkingen
Het woord is verwant aan het Duitse *Urteil* en gaat terug op een oude gedachte van een 'oorspronkelijk toegewezen deel': wat een rechter vaststelde. In het Nederlands zit het in vaste uitdrukkingen als *het Laatste Oordeel* (bijbels), *een gezond oordeel* en *geen oordeel vellen*. Ook het woord *vooroordeel* en het werkwoord *beoordelen* komen eruit voort, net als *veroordelen*, waarbij het oordeel een straf inhoudt.
Wat is het verschil tussen oordeel en mening?
Een oordeel steunt op afweging; een mening kan ook spontaan zijn.
Wat is het Laatste Oordeel?
In het christendom het godsoordeel aan het einde der tijden.