Baal: een bundel hooi en een flinke dosis frustratie
Een baal is een samengebonden pak hooi, katoen of papier. In spreektaal is baal hebben van iets ook 'er genoeg van hebben'.
Een baal is een stevig samengebonden pak, bijvoorbeeld van hooi. Wie 'baal hebt van iets', is er niet blij mee: de ergernis zit zwaar op je schouders, als een baal hooi op een wagen. Beide betekenissen delen alleen de klank, want het gebruik van *balen* in de zin van 'teleurgesteld zijn' is een volkstaaltwist.
- Samengebonden pak. *Een baal stro.*
- Teleurstelling of ergernis (informeel). *Ik heb baal van dat geklets.*
- Werkwoord balen (informeel). *Ik baal ervan dat het regent.*
- Baäl: oude godheid (met trema). *De profeten van Baäl.*
Vormen van baal
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de baal | De baal is zwaar. |
| Meervoud | balen | Twee balen katoen. |
| Verkleinwoord | baaltje | Een baaltje hooi. |
| Werkwoord | balen | Ik baal. |
| Voltooid deelwoord | gebaald | Hij heeft gebaald. |
Baal in zinnen
- De boer laadde twintig balen stro op de wagen.Neutraal; de betekenis 'pak' is de oudste.
- Ik baal er echt van dat de trein te laat is.Informeel; bij 'balen' hoort 'van' of 'dat'.
- Wat een baal dat je niet kon komen.Spreektaal: 'wat een baal' betekent 'wat jammer'.
Balen: ergernis in de spreektaal
Het gebruik van balen als 'teleurgesteld of boos zijn' is relatief jong en hoort tot de spreektaal van de afgelopen decennia. Het wordt vaak versterkt: *balen als een stekker*. Voor een iets neutralere formulering gebruik je 'teleurgesteld zijn' of boos zijn. Verwar de baal niet met *bal* of *bol*: die hebben een kortere klinker. Meervoud *balen* en werkwoord *balen* schrijf je gelijk: *balen* kan dus 'pakken' of 'teleurgesteld zijn' betekenen, afhankelijk van de zin. De godheid Baäl, met trema, heeft er niets mee te maken.
Is balen een officieel woord?
Het staat in de woordenboeken, maar het hoort bij informeel taalgebruik. In formele teksten past het niet.
Wat is het verschil tussen baal en bal?
Baal heeft een lange a (twee a's), bal een korte. De betekenissen zijn volstrekt verschillend.