Regel: een voorschrift en een lijn tekst
Een regel is een voorschrift waaraan je je moet houden, maar ook een lijn tekst op een pagina. Het werkwoord regelen is er verwant aan.
Een regel houdt orde, op straat en op papier. Zonder regels zou elk spel, elke wet en elke zin uit elkaar vallen, en toch bestaat bijna elke regel dankzij zijn uitzonderingen. Het woord bestaat al eeuwen in vrijwel dezelfde vorm.
- Voorschrift. *Dit is een duidelijke regel.*
- Lijn tekst. *Lees de eerste regel van de brief.*
- Gewoonte. *In de regel eet ik laat.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de regel | De regel geldt voor iedereen. |
| Meervoud | regels | Huisregels. |
| Verkleinwoord | regeltje | Een regeltje tekst. |
| Werkwoord | regelen | Hij regelde, heeft geregeld. |
| Samenstelling | spelregel | De regel van een spel. |
Regel in een zin
- Er gelden strenge regels in de bibliotheek.Neutraal, formeel.
- In de regel is het hier om vijf uur donker.Vaste verbinding: meestal, gewoonlijk.
- Ik heb de zaak geregeld.Het werkwoord regelen: zorgen dat iets geschikt is.
Herkomst en uitdrukkingen
Regel komt uit het Latijnse *regula*, 'liniaal, richtsnoer', via het Oudfrans. Een regel was dus eerst het gereedschap om recht te tekenen, later het voorschrift zelf. Het werkwoord *regelen* en het woord *regering* horen bij dezelfde familie. De norm is aanverwant, maar staat niet voor een voorschrift: het is wat gebruikelijk of gewenst geldt. Dezelfde Latijnse bron levert ook het woord *reglement* en *regulier*. De spreuk 'de uitzondering bevestigt de regel' wordt vaak verkeerd begrepen: ze betekent dat het bestaan van een uitzondering aantoont dat er een regel geldt.
Wat betekent 'in de regel'?
Meestal, gewoonlijk.
Wat betekent 'de uitzondering bevestigt de regel'?
Dat een uitzondering laat zien dat er een regel is, anders zou het geen uitzondering zijn.