Besef: wat is het en hoe kom je tot besef?
Besef is het inzicht of bewustzijn dat je iets begrijpt of doorhebt. Het is ook de eerste persoon van beseffen.
Een besef is het moment waarop iets tot je doordringt. Wie 'tot besef komt', ziet plotseling hoe iets echt zit, vaak na een schok. Het woord is abstract maar alledaags: besef van tijd, besef van gevaar, besef van schuld.
- Het doordringen van iets (zelfstandig naamwoord). *Het besef kwam langzaam.*
- Bewustzijn of gevoel. *Hij heeft geen besef van tijd.*
- Vorm van beseffen (ik besef). *Ik besef dat ik te laat ben.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het besef | Het besef kwam later. |
| Meervoud | (geen gangbaar meervoud) | Besef is een woord in het enkelvoud. |
| Infinitief | beseffen | Ik moet het beseffen. |
| Verleden tijd | besefte | Hij besefte zijn fout. |
| Voltooid deelwoord | beseft | Ze heeft het beseft. |
Zo gebruik je het
- Ze had geen besef van de gevaren.Veelgebruikte vaste verbinding met geen.
- Ik besef dat dit moeilijk is.Werkwoord, ik-vorm.
- Pas toen kwam het besef.Zelfstandig naamwoord; literair en journalistiek.
Besef, inzicht en begrip
Besef is vaak meer een plotselinge gewaarwording; inzicht is een gegroeid begrijpen, en begrip is het vermogen om iets te vatten. Daarom zeg je 'het besef dat ik fout zat' maar 'het inzicht dat dit werkt'. Een bekende vaste verbinding is *tot besef komen*, dus eindelijk doorkrijgen hoe het zit.
Bestaat er een meervoud van besef?
Nee, besef is een niet-telbaar woord. Wil je meerdere gevallen noemen, dan zeg je bijvoorbeeld *momenten van besef*.
Wat is het verschil tussen besef en bewustzijn?
Bewustzijn is de algemene toestand van wakker zijn of weten. Besef gaat over een bepaald inzicht.