In de war: waarom 'war' geen oorlog betekent
Een war is een wirwar of verwarring, zoals in 'een war van draden'. Het woord komt vooral voor in 'in de war zijn' en betekent dan: verward of overhoop.
Wie in het Nederlands war hoort, denkt niet aan een gevecht. Een war is een knoop, een kluwen, een toestand waarin alles door elkaar zit, en daarom ben je 'in de war' als je er even niets meer van begrijpt. Het woord leeft bijna alleen nog in vaste combinaties en komt dichtbij chaos.
- Kluwen of verwarring. *Een war van snoeren onder het bureau.*
- In de uitdrukking 'in de war'. *Ik ben helemaal in de war.*
- Ordeloze toestand. *De war in zijn hoofd.*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de war | De war in de kast. |
| Meervoud | (ongebruikelijk) | — |
| Samenstelling | warboel | Wat een warboel! |
| Verwant | wirwar | Een wirwar van straatjes. |
| Afleiding | verward | Een verwarde man. |
War in zinnen
- Door de stakingen raakte het rooster in de war.'In de war raken' is de meest voorkomende combinatie.
- Ik ben in de war: welke dag is het vandaag?Informeel en alledaags.
- Hij bracht mij met zijn vragen volledig in de war.'Iemand in de war brengen' betekent iemand laten twijfelen.
Een neef van de Engelse 'war'
Toch bestaat er een verband tussen het Nederlandse war en het Engelse *war*. Beide woorden gaan terug op een Germaans woord voor 'verwarring' of 'twist'. Het Engelse woord kwam via het Frankisch en het Oudfrans (*werre*, later *guerre*) in het Engels, terwijl het Nederlands zijn eigen vorm behield. Dat verklaart waarom een Engelstalige 'war' bij 'oorlog' hoort en een Nederlander bij een knoop of rommel. Het Nederlandse woord voor het Engelse *war* is *oorlog*.
Betekent war oorlog?
Nee, dat is een valse vriend. Het Nederlandse war betekent verwarring; het Nederlands voor het Engelse war is oorlog.
Is 'in de war zijn' hetzelfde als 'verward zijn'?
Vrijwel. 'In de war' is spreektaliger, 'verward' is neutraler en wordt ook als bijvoeglijk naamwoord gebruikt.