Een wachter, een wacht en wachten
Een wachter is iemand die een plek, persoon of voorwerp bewaakt. Het woord is verwant aan wachten en aan de wacht.
Een wachter let op wat anderen niet in de gaten kunnen houden. Rembrandts beroemde Nachtwacht toont schutters van kapitein Frans Banninck Cocq; de naam kwam pas later, toen het doek door vernis donker was geworden. Het woord laat zien hoe oud bewaken in onze taal is.
- Iemand die bewaakt. *De wachter opende de poort.*
- Waarnemer of beschermer (figuurlijk). *De rechter is de wachter van de wet.*
- Nachtwerker. *De nachtwachter liep zijn ronde.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de wachter | De wachter staat aan de poort. |
| Meervoud | wachters | De wachters wisselen elkaar af. |
| Verkleinwoord | wachtertje | Zeldzaam. |
| Verwant | de wacht | De wacht is om zes uur. |
| Samenstelling | nachtwachter, poortwachter | Een nachtwachter in het ziekenhuis. |
Voorbeeldzinnen
- De wachter keek om en deed de poort dicht.Neutraal; beschrijvend in verhalen.
- Poortwachters houden de rij op orde.Samenstelling; ook figuurlijk.
- Hij is de wachter van onze familiegeheimen.Figuurlijk; beschermer.
Wachter, wacht en wachten
Het woord wachter hoort bij het werkwoord *wachten*, maar die twee hebben in de loop van de tijd verschillende kanten op bewogen. Oorspronkelijk betekende wachten ook bewaken, zoals in de uitdrukking *de wacht houden*. Tegenwoordig is wachten vooral blijven tot iets gebeurt. Een *wacht* kan nog steeds een dienst zijn, bijvoorbeeld bij brandweer of leger, en een *wachtpost* is een bewaakte plek. Wie bewaakt, is een bewaker; een wachter klinkt wat ouder of plechtiger.
Is een wachter hetzelfde als een bewaker?
Bijna. Bewaker is de moderne term; wachter heeft een oudere en plechtigere toon.
Wat betekent de wacht houden?
Het betekent op wacht staan, dus een plek in de gaten houden. Het is een vaste, wat ouderwetse uitdrukking.