Overweg: waar spoor en weg elkaar kruisen
Een overweg is een kruising van een spoorbaan en een weg. In de uitdrukking 'overweg kunnen met' betekent het woord goed opschieten met iemand.
De overweg is een plek met veel regels. Slagbomen, knipperlichten en een bel waarschuwen als er een trein komt, maar toch gaan er elk jaar ongelukken mis. Het woord heeft een tweede, heel andere betekenis in een vaste uitdrukking, en die gebruik je vaak zonder aan treinen te denken: je kunt overweg met een collega, een computer of een lastige buurman.
- Spoorkruising. *De overweg was gesloten.*
- Goed opschieten. *Ik kan goed overweg met mijn buren.*
- Veiligheidsplek. *Bij de overweg staat een bord.*
Vormen en gebruik
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de overweg | Meervoud: overwegen. |
| Samenstelling | spoorwegovergang | Formele naam. |
| Uitdrukking | overweg kunnen met | Ik kan overweg met hem. |
| Tegenstelling | onbewaakte overweg | Zonder slagboom. |
Overweg in een zin
- De trein stond stil bij de overweg.Dagelijks taalgebruik.
- Met mijn nieuwe collega kan ik uitstekend overweg.Informeel; 'overweg kunnen' schrijf je los.
- De overweg werd vervangen door een tunnel.Ruimtelijke ordening.
Verwarring met overwegen
Het woord *overweg* is niet verwant aan het werkwoord *overwegen* (nadenken), al klinken ze vrijwel gelijk: *over de weg* tegenover *over-wegen*. In België en Nederland gebruikt men dezelfde term voor de spoorkruising. De uitdrukking 'overweg kunnen met' dankt haar beeld aan het kruisen van twee wegen zonder botsing. Bij de trein hoort een zichtbaar waarschuwingsbord. Wie dus 'overweg kan met' iemand, botst niet.
Hoe schrijf je overweg kunnen met?
Los: ik kan overweg met hem; het is een vaste uitdrukking.
Is overweg hetzelfde als spoorwegovergang?
Ja; overweg is de gewone naam en spoorwegovergang de formele.