Vonk: het kleine begin van vuur en van een idee
Een vonk is een klein, kort oplichtend deeltje gloeiend materiaal of een elektrische ontlading. Figuurlijk is het het beginnetje van iets groots.
Een vonk is een kort oplichtend deeltje dat van vuur of elektriciteit afspringt. Meestal doet een vonk niets, maar soms zet hij een hele bos in brand: zo wordt het woord ook gebruikt voor het kleine begin van iets groots. Het is een van de weinige woorden die zowel gevaar als creativiteit aanduidt.
- Gloeiend deeltje. *Een vonk sprong uit de haard.*
- Elektrische ontlading. *Er sloeg een vonk over tussen de kabels.*
- Beginnetje van een gevoel of idee. *Er was geen vonk tussen hen.*
- Verwant: vlam. Een vonk kan een vlam worden.
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de vonk | De vonk dooft. |
| Meervoud | vonken | Vonken spatten. |
| Verkleinwoord | vonkje | Een vonkje hoop. |
| Werkwoord | vonken | Het vuur vonkt. |
| Samenstelling | vonkenregen, bliksemvonk | Een vonkenregen. |
Zo gebruik je het
- Een vonk uit het haardvuur landde op het tapijt.Letterlijk; veiligheidsadvies in huis.
- Er sloeg direct een vonk over tussen die twee.Figuurlijk: onmiddellijke aantrekking of verstandhouding.
- Dat vonkje hoop hield hem op de been.Verkleinwoord benadrukt hoe klein het is.
Uitdrukkingen
- De vonk sloeg over: een gevoel of enthousiasme werd gedeeld.
- Vonken slaan: vonken afgeven; figuurlijk heftig botsen.
- Een vonk van herkenning: het moment waarop je iets plots begrijpt of iemand herkent.
- Een vonk in het kruitvat: een kleine aanleiding die een grote ontploffing veroorzaakt.
- Het woord is verwant aan Duits *Funke*.
Is een vonk heet?
Meestal wel, maar zo klein dat hij weinig warmte afgeeft; daarom vormen vonken vooral een gevaar bij brandbaar materiaal.
Zeg je 'vonk' of 'spark'?
In het Nederlands gebruik je vonk; spark is de Engelse vorm.