Vizier: een gat om doorheen te kijken
Een vizier is het draaibare scherm voor het gezicht aan een helm, of het richtmiddel op een wapen of camera. Een ander woord vizier is een hoge functionaris in de islamitische wereld.
Een vizier laat je mikken. Het woord komt van het Franse *viser*, ‘mikken’, en het betekent een richtpunt of het bewegende deel van een helm dat het gezicht beschermt. Er is ook een heel ander woord vizier, voor een hoge bestuurder.
- Gezichtsscherm van een helm. *De ridder liet zijn vizier zakken.*
- Richtmiddel. *Hij nam het doelwit in het vizier.*
- Hoge bestuurder (apart woord). *De grootvizier regeerde namens de sultan.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het vizier | Een het-woord. |
| Meervoud | vizieren | Met -en. |
| Verkleinwoord | viziertje | Zelden gebruikt. |
| Samenstellingen | grootvizier, vizierlijn | Twee verschillende woorden. |
Vizier in een zin
- De boogschutter keek door het vizier.Letterlijk.
- Ze had de nieuwe baan in het vizier.Figuurlijk: op het oog.
- Het vizier van zijn helm was beslagen.Beschrijvend.
Twee woorden, één spelling
De helm- en richtbetekenis komen uit het Frans, maar het hoge ambt komt uit het Arabisch (*wazīr*). Dat het Nederlands er één spelling van maakt, is toeval. In de helm zit vaak een vizier, en een kijker kan er ook een bevatten. Het werkwoord *viseren* betekent mikken of ergens op letten. Wie een nieuw doel in het vizier heeft, richt zich daar met aandacht op, en wie iemand in het vizier krijgt, ziet hem net.
Wat betekent 'in het vizier hebben'?
Een doel of persoon in de gaten houden, vaak met een bepaald plan.
Is vizier hetzelfde als vizier van de sultan?
Nee, dat is een ander woord met een andere herkomst.