Kijker: iemand die kijkt, of een stuk gereedschap
Een kijker is iemand die kijkt, bijvoorbeeld naar televisie, maar ook het woord voor een verrekijker of ander optisch apparaat.
Een kijker is in de eerste plaats degene die kijkt. Maar het woord is ook het instrument zelf: in verrekijker en toneelkijker zit een kijker verstopt. Daarnaast gebruikt men in Vlaanderen de uitdrukking in de kijker voor iets dat opvalt.
- Persoon die kijkt. *De kijkers zaten gespannen voor de tv.*
- Optisch instrument. *Met de kijker zag hij het schip aan de horizon.*
- Oog (spreektaal). *Hij heeft scherpe kijkers.*
Vormen en samenstellingen
| Eigenschap | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de kijker | Mannelijk. |
| Meervoud | kijkers | Met -s. |
| Verkleinwoord | kijkertje | Zelden. |
| Samenstelling | verrekijker | Ook toneelkijker, tv-kijker. |
| Afleiding | kijken | Werkwoord. |
Voorbeeldzinnen
- De kijker wil spanning zien.Algemeen gebruik in de media.
- De zeeman keek door zijn kijker.Ouderwets voor verrekijker.
- Het project kwam goed in de kijker.Vlaams: het kreeg veel aandacht.
Kijker en uitdrukkingen
In Vlaanderen betekent *in de kijker lopen* of *in de kijker staan* in de belangstelling staan, wat in Nederland vaker *in de schijnwerpers* heet. Het woord hangt samen met het oog, en met zicht, dat staat voor wat je ziet. In de schouwburg richt de kijker zijn blik op het toneel. Verwant zijn ook woorden als *kijkcijfer* en *kijkgeld*. De uitgang -er maakt van een werkwoord een uitvoerder of een gereedschap, zoals ook in speler, loper of wekker. Bij kijker lopen beide betekenissen door elkaar, en de context beslist of het om een mens of een apparaat gaat.
Wat betekent in de kijker lopen?
In Vlaanderen: in de belangstelling staan of opvallen.
Is kijker hetzelfde als toeschouwer?
Bijna. Een toeschouwer kijkt naar een gebeurtenis; een kijker meestal naar een scherm of programma.