Stelsel: een geheel dat samenhangt
Een stelsel is een samenhangend geheel van delen of regels die samen werken, zoals het zonnestelsel, het zenuwstelsel of het belastingstelsel.
Een stelsel is een geheel van delen of regels die onderling samenhangen. Je kunt het zien als een systeem met een nadruk op de ordening: de delen zijn zo gesteld dat ze samen een geheel vormen. Het woord komt van stellen, plaatsen, en is vooral gebruikelijk in wetenschap en bestuur.
- Samenhangend geheel. *Het zonnestelsel bestaat uit de zon en haar planeten.*
- Lichaamsstelsel. *Het zenuwstelsel stuurt je spieren aan, zie ook zenuw.*
- Geheel van regels of afspraken. *Het belastingstelsel is ingewikkeld.*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Woord | Toelichting |
|---|---|---|
| Enkelvoud | het stelsel | Het-woord. |
| Meervoud | de stelsels | Gewoon -s. |
| Verkleinwoord | het stelseltje | Zelden gebruikt. |
| Samenstelling | zonnestelsel | Zon met planeten. |
| Samenstelling | spijsverteringsstelsel | Organen voor de vertering. |
Zo gebruik je het in een zin
- Ons kiesstelsel verdeelt de zetels evenredig.Politiek, vaak voorkomend.
- Het stelsel van voorzieningen is aan herziening toe.Beleidstaal.
- Een stelsel van vergelijkingen heeft meer dan één oplossing.Wiskunde.
Stelsel of systeem?
De woorden zijn nauw verwant en worden vaak door elkaar gebruikt. Stelsel klinkt wat formeler en heeft de nadruk op de ordening van de onderdelen, terwijl systeem dichter bij werking en proces ligt. In vaste samenstellingen is de keuze meestal al gemaakt: je zegt *zonnestelsel* en *zenuwstelsel*, maar *computersysteem* en *besturingssysteem*. Een stelsel in de wiskunde is een verzameling vergelijkingen die samen moeten kloppen.
Is stelsel hetzelfde als systeem?
Bijna. Stelsel benadrukt de ordening, systeem de werking. In samenstellingen heeft elk zijn vaste plaats.
Wat is een stelsel van vergelijkingen?
Twee of meer vergelijkingen die tegelijk waar moeten zijn. Je zoekt waarden die aan al die vergelijkingen voldoen.